Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji
projekt dotyczy uregulowania kwestii związanych m.in. z pieczęcią używaną przez komorników (wprowadzenia obok pieczęci urzędowej pieczęci imiennej), sytuacją komornika (zawieszanie komornika w wykonywanych czynnościach, przeniesienie komornika na jego wniosek na stanowisko do innego rewiru) oraz wysokością opłat za czynności dokonywane przez komornika; projekt zawiera także uregulowania dotyczące Krajowej Rady Komorniczej (poszerzenie jej obowiązków informacyjnych w stosunku do Ministra Sprawiedliwości, likwidacja możliwości prowadzenia przez Radę działalności gospodarczej)
- Kadencja sejmu: 7
- Nr druku: 1842
- Data wpłynięcia: 2013-07-03
- Uchwalenie: sprawa niezamknięta
1842
suma opłat nie może być wyższa od 50% tego wynagrodzenia.”;
14) art. 56 otrzymuje brzmienie:
„Art. 56. Za egzekucję inną niż wymieniona w art. 44-55 pobiera się opłatę stałą w
wysokości 5 % przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za każdą rozpoczętą
godzinę czynności egzekucyjnych, przy czym opłata nie może być wyższa od 100%
tego wynagrodzenia.”;
15) art. 57 otrzymuje brzmienie:
„Art. 57. Za wszystkie czynności z udziałem Policji, Żandarmerii Wojskowej,
wojskowych organów porządkowych, Straży Granicznej i Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego pobiera się opłatę stałą w wysokości 5 % przeciętnego
wynagrodzenia
miesięcznego, o ile ich udział był konieczny.”;
16) w art. 67 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Krajowa Rada Komornicza niezwłocznie przedkłada Ministrowi Sprawiedliwości
swoje uchwały, uchwały i protokoły Krajowego Zjazdu Komorników, walnych
zgromadzeń izb komorniczych oraz uchwały izb komorniczych, a także własne
sprawozdanie roczne wraz z bilansem, w terminie dwóch tygodni od dnia ich
otrzymania lub sporządzenia.”;
17) w art. 85 ust. 1 skreśla się pkt 14.
Art. 2. Opłaty egzekucyjne w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy, do czasu ich zakończenia pobierane są według przepisów
dotychczasowych.
Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Uzasadnienie
1) Komornik będąc funkcjonariuszem publicznym, używa pieczęci urzędowej z godłem
Rzeczypospolitej Polskiej. Pieczęć powinna być okrągła i odpowiadać wymogom
określonym w ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie
Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr
235, poz. 2000 z późn. zm.). Zgodnie z tą ustawą urzędową pieczęcią jest metalowa,
tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła
Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego
do używania urzędowej pieczęci. Podmioty, które używają urzędowej pieczęci określone są
w art. 2a ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej
Polskiej oraz o pieczęciach państwowych, a komornik mieści się w grupie podmiotów
określonych w tym przepisie jako "inne", którym przepisy szczególne nadają prawo do
używania wizerunku orła. Prawo komornika do używania pieczęci z godłem
Rzeczypospolitej Polskiej jest wyrazem jego publicznoprawnego charakteru jako organu
państwa.
W obliczu obecnie obowiązujących regulacji w otoku pieczęci komornika znajduje
się określenie: komornik sądowy a więc nazwa pełnionej funkcji, a ponadto w otoku
pieczęci powinien być wskazany sąd rejonowy, przy którym dany komornik działa, imię i
nazwisko komornika oraz siedziba kancelarii danego komornika. Z kolei zastępca
komornika używa pieczęci zastępowanego komornika. Obecne regulacje wskazują na to, że
on jednak używając pieczęci ma złożyć swój podpis i uczynić wzmiankę o swoim działaniu
w zastępstwie, a podpis zastępcy komornika powinien być czytelny. Projektodawcy zmiany
przepisów obowiązujących w tym zakresie, chcąc wyeliminować problem posługiwania się
przez zastępcę komornika pieczęcią np. zawieszonego czy odwołanego komornika
prawomocnie skazanego za przestępstwo, proponują, aby komornik jako funkcjonariusz
publiczny używał dodatkowo i obok pieczęci urzędowej z oznaczonym cyfrą rzymską
numerem porządkowym stanowiska - pieczęci imiennej, a zastępca komornika - pieczęci
urzędowej zastępowanego komornika oraz własnej pieczęci imiennej.
2) Wedle proponowanych zmian, na postanowienie Ministra Sprawiedliwości o zawieszeniu
komornika w czynnościach przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie, w
terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Do rozpoznania zażalenia stosuje się
właściwe przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U.
Nr 89, poz. 555, z późn. zm.). W założeniu najważniejszym stało się zatem przesądzenie, że
zażalenie zawieszonego komornika sądowego nie ma wpływu na wykonanie postanowienia
Ministra. Dzisiaj takie wątpliwości powstają z uwagi na wątpliwości co do zakresu
stosowania przepisów k.p.k. do ustawy komorniczej.
3) i 4) Zgodnie z nowelizacją ustawy o komornikach sądowych i egzekucji proponuje się
likwidację obecnego trybu przeniesienia komornika, wedle którego Minister
Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Komorniczej oraz prezesa
właściwego sądu apelacyjnego, może przenieść komornika, za jego zgodą lub na jego
wniosek, na stanowisko komornika w innym rewirze komorniczym, jeżeli przemawiają za
tym potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności, o których mowa w art. 2
u.k.s.e., lub uzasadniony interes komornika. Krajowa Rada Komornicza przedstawia opinię
w terminie wyznaczonym, nie krótszym niż 14 dni. Nienadesłanie opinii w tym terminie nie
wstrzymuje wydania decyzji w przedmiocie przeniesienia (art. 15b ust. 1). Nie jest
dopuszczalne przeniesienie komornika na stanowisko, co do którego Minister
Sprawiedliwości skierował uprzednio do publikacji w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" obwieszczenie o wolnym stanowisku
komornika, do czasu zakończenia postępowania o powołanie na to stanowisko (art. 15b ust.
2).
Zgodnie z proponowaną zmianą, Minister Sprawiedliwości będzie mógł przenieść
komornika na jego wniosek, na stanowisko do innego rewiru, jeżeli przemawiają za tym
potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności, o których mowa w art. 2, lub
uzasadniony interes komornika. Zatem nowy tryb będzie oznaczał tylko zgodę na
przeniesienie kancelarii do innego rewiru, ale nie na cudze – zwolnione stanowisko.
5) Wedle obecnie obowiązującego art. 21 u.k.s.e. komornikowi nie wolno podejmować
dodatkowego zajęcia lub zatrudnienia, które by przeszkadzało w pełnieniu obowiązków
albo mogło uchybiać powadze wykonywanego zawodu (ust. 1). Dodatkowe zatrudnienie
komornik może podjąć za zgodą prezesa właściwego sądu apelacyjnego i rady izby
komorniczej (ust. 2). O zamiarze podjęcia dodatkowego zajęcia komornik zawiadamia
prezesa właściwego sądu apelacyjnego i radę izby komorniczej. Prezes tego sądu w terminie
tygodniowym może sprzeciwić się podjęciu tego zajęcia (ust.3). Zatem podjęcie
dodatkowego zatrudnienia przez komornika sądowego wymaga uprzedniej zgody prezesa
sądu apelacyjnego i rady izby komorniczej. Zgoda musi być udzielona z osobna przez dwa
organy. W ust. 1 przepisu określono jedynie przesłanki negatywne wyrażenia zgody, a więc
odmowy jej wyrażenia. W przypadku uznania, że dodatkowe zatrudnienie będzie
przeszkadzać w pełnieniu przez komornika obowiązków albo będzie uchybiać powadze
wykonywanego zawodu, prezes sądu apelacyjnego lub (i) rada izby komorniczej odmawia
zgody na podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Jeśli powyższe okoliczności nie zachodzą,
zgoda na dodatkowe zatrudnienie musi być udzielona. Analogicznie do wyżej wskazanych
zasad należy określić przesłanki wyrażenia sprzeciwu wobec podjęcia przez komornika
dodatkowego zajęcia. Sprzeciw prezesa sądu apelacyjnego może być wyrażony tylko pod
warunkiem, że dodatkowe zajęcie będzie przeszkadzać w pełnieniu przez komornika
obowiązków albo będzie uchybiać powadze wykonywanego zawodu. Jeśli przesłanki takie
nie zachodzą, sprzeciw nie będzie mógł być wyrażony. Problemem jest natomiast brak
środka odwoławczego od decyzji prezesa sądu apelacyjnego, co jest sytuacją
niedopuszczalną w obliczu kształtowania sfery praw i obowiązków funkcjonariusza
publicznego. Dlatego też proponuje się, aby od decyzji prezesa odmawiającej zgody na
dodatkowe zatrudnienie oraz od sprzeciwu wobec podjęcia dodatkowego zajęcia służyło
komornikowi odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.
6) i 7) Proponowany zmiany mają na celu doprecyzowanie obecnych regulacji art. 34 pkt 5 i
art. 39 ust. 1. Chodzi w nich o wyraźne zaznaczenie, że w zakres kosztów działalności
egzekucyjnej mogą być wliczone tylko koszty „udokumentowane”, a nie jak to jest w stanie
obecnym „inne” nienazwane koszty. Konsekwentnie zakłada się również, że na podstawie
art. 39 ust. 1 należy się komornikowi zwrot tylko „udokumentowanych” wydatków
gotówkowych. Komornik jest funkcjonariuszem publicznym - osobą zaufania publicznego i
jego postępowanie zwłaszcza w zakresie finansów powinno być przejrzyste. Każda kwota
pobrana i wydatkowana w egzekucji komorniczej musi być odzwierciedlona w
dokumentach.
8) Propozycja zmiany w tym punkcie ma służyć zobowiązaniu komornika do precyzyjnego
wskazywania czynności, która ma być finansowana z zaliczki. Konieczne jest też
wskazanie, że komornik określa termin do którego zaliczka ma być wpłacona. Jest to istotne
ponieważ brak zaliczki powoduje zaniechanie czynności.
9), 10), 11), 12), 13), 14) i 15) Propozycje zmian określone w punktach 9), 10), 11), 12),
13), 14) i 15) zawierają korektę wysokości opłat egzekucyjnych określonych procentowo
pobieranych przez komornika sądowego za dokonanie czynności. Autorzy projektu
pozostawiają procentowe ustalenie opłat egzekucyjnych, jednakże wprowadzają jasno
określone granice tych opłat, dodatkowo je zmniejszając celem ich dostosowania do realiów
gospodarczych i finansowych. Zapisanie granic procentowych "do 10%", czy "do 5%" ma
znaczenie również w kontekście stanowiska Trybunału Konstytucyjnego (dalej: TK) w
zakresie obowiązków komorników co do badania ich nakładu pracy. W jednym z
najnowszych orzeczeń, na tle miarkowania opłat, TK stwierdził, że już komornik powinien
ustalić właściwą, odpowiednią do jego nakładu pracy opłatę. Oznacza to, że np. 12% jest
granicą maksymalną, ale może być mniej. Niniejszy projekt explicite stanowisko to przenosi
na grunt ustawy, co ma charakter porządkujący i prospołeczny - w istocie wskazując
stronom postępowań na zakres obowiązków komornika. Jeżeli opłaty będą do ... %,
komornik zawsze będzie musiał pamiętać, że jego "stawka" ma tylko maksymalne granice.
Faktyczny zaś jej wymiar zależy od podlegającego, ad casum, kontroli sądu nakładu pracy
(kontrola w zakresie wniosku o miarkowanie).
Dodatkowo, odnośnie zmian w art. 49 ust. 2 projekt w opisanym wyżej duchu realizuje
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt P 13/11.
16) Proponuje się, aby w art. 67 u.k.s.e. nałożyć obowiązek na Krajową Radę Komorniczą
niezwłocznego przedłożenia Ministrowi Sprawiedliwości swoich uchwał, uchwał i
protokołów Krajowego Zjazdu Komorników, walnych zgromadzeń izb komorniczych oraz
uchwał izb komorniczych, a także własnych sprawozdań rocznych wraz z bilansem, w
terminie dwóch tygodni od dnia ich otrzymania lub sporządzenia. Uzasadnione wydaje się
bowiem stwierdzenie, iż w przypadku braku obowiązku przedkładania Ministrowi
Sprawiedliwości przez Krajową Radę Komorniczą wszystkich swoich uchwał, co również
odnosi się do poszczególnych rad izb komorniczych, nadzór zwierzchni Ministra nad
samorządem komorniczym jest dalece iluzoryczny i nie spełnia swych funkcji. Jak
podkreśla TK w wyroku z dnia 1 grudnia 2009 r., K 4/08, OTK-A 2009, nr 11, poz. 162,
należy odróżnić zwierzchni nadzór Ministra Sprawiedliwości nad funkcjonariuszami
publicznymi lub osobami korzystającymi z ochrony przysługującej funkcjonariuszom
publicznym od nadzoru nad samorządami zawodowymi adwokatów i radców prawnych.
Nadzór tego rodzaju już w założeniu posiada szerszy zakres przedmiotowy i przyznaje
podmiotowi nadzorującemu większe możliwości działania. Pomimo obecnie
Dokumenty związane z tym projektem:
-
1842
› Pobierz plik