Rządowy projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja i czerwca 2010 r.
projekt dotyczy: wprowadzenia rozwiązań umożliwiających usuniecie skutków powodzi i skutków osunięć ziemi poprzez zagwarantowanie niezbędnej pomocy i uproszczenie procedur
- Kadencja sejmu: 6
- Nr druku: 3142
- Data wpłynięcia: 2010-06-10
- Uchwalenie: Projekt uchwalony
- tytuł: o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja i czerwca 2010 r.
- data uchwalenia: 2010-06-24
- adres publikacyjny: Dz.U. Nr 123, poz. 835
3142
poniesionych przez tego przedsiębiorcę na skutek powodzi, niezwłocznie po ustaleniu tych
szkód. Oświadczenie składa się za pośrednictwem wójta, burmistrza, prezydenta miasta
właściwego ze względu na miejsce faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej. Do
oświadczenia dołącza się wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego albo zaświadczenie
z ewidencji działalności gospodarczej. Dokumenty te są wydawane nieodpłatnie.
3. W przypadku uzyskania pomocy publicznej na podstawie niniejszej ustawy,
przedsiębiorca składa wojewodzie, o którym mowa w ust. 2, oświadczenie o wartości tej pomocy
w terminie 14 dni od dnia jej uzyskania. Oświadczenie składa się w sposób określony w ust. 2.
Do oświadczenia dołącza się dokumenty potwierdzające wartość uzyskanej pomocy publicznej,
o ile zgodnie z odrębnymi przepisami takie dokumenty są wydawane, a także informację
o wysokości świadczenia ubezpieczyciela.
4. Wojewoda po otrzymaniu oświadczenia, o którym mowa ust. 3, dokonuje sprawdzenia,
czy uzyskana przez przedsiębiorcę pomoc publiczna nie przekracza wartości szkód materialnych
określonej w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 2. W przypadku stwierdzenia przekroczenia,
wojewoda zawiadamia przedsiębiorcę o konieczności zwrotu uzyskanej pomocy, w wysokości,
w jakiej przekracza wartość szkód materialnych poniesionych przez tego przedsiębiorcę na
skutek powodzi, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wskazując rachunek
bankowy, na który dokonuje się zwrotu.
5. W przypadku niedokonania zwrotu zgodnie z ust. 4, wojewoda wydaje decyzję
określającą wysokość zwrotu uzyskanej pomocy w części, w jakiej przekracza ona wartość szkód
materialnych poniesionych przez przedsiębiorcę na skutek powodzi, oraz rachunek bankowy, na
który dokonuje się zwrotu.
6. Organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ust. 5, jest minister właściwy do
spraw gospodarki.
7. rodki zwrócone przez przedsiębiorcę stanowią dochód budżetu państwa.
Art. 41. W ustawie z dnia 22 września 2006 r. o uruchamianiu środków pochodzących
z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej (Dz. U.
Nr 187, poz. 1381, z 2008 r. Nr 52, poz. 304 i Nr 214, poz. 1349, z 2009 r. Nr 157, poz. 1241
oraz z 2010 r. Nr 57, poz. 351) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 10a:
a) ust. 3 – 5 otrzymują brzmienie:
20
„3.
rodki z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie kosztów
kwalifikowalnych ponoszonych na realizację zadań, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą
być przekazywane przez właściwego dysponenta w formie dotacji celowej, o której
mowa w art. 127 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych:
1) pkt 2 i 5 – do wysokości udziału krajowych środków publicznych przeznaczonych na
współfinansowanie wydatków realizowanych z udziałem środków EFRROW oraz
przeznaczonych na finansowanie zadań z zakresu pomocy technicznej;
2) pkt 6 – do wysokości udziału refundowanego ze środków EFRROW.
4. rodki dotacji, o których mowa w ust. 3, są przekazywane jednostce samorządu
terytorialnego, o której mowa w ust. 1, na podstawie przekazanych właściwemu
dysponentowi harmonogramów płatności wynikających z zawartych umów lub
wydanych decyzji o przyznaniu pomocy, lub zatwierdzonych przez właściwy podmiot
wniosków o przyznanie pomocy, z zastrzeżeniem ust. 7.
5. Jednostka samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1, dokonuje zwrotu
środków, o których mowa w ust. 3 pkt 2, oraz z zakresu pomocy technicznej, do
wysokości udziału refundowanego ze środków EFRROW, na rachunek dochodów
właściwego dysponenta, ze środków otrzymanych z agencji płatniczej tytułem
refundacji kosztów kwalifikowalnych ze środków EFRROW, w terminie 7 dni
roboczych od dnia otrzymania tych środków.”,
b) po ust. 5 dodaje się ust. 5a w brzmieniu:
„5a. Właściwy dysponent przekazuje:
1) środki, o których mowa w ust. 5, z wyłączeniem środków z zakresu pomocy
technicznej, na dochody budżetu środków europejskich,
2) środki z zakresu pomocy technicznej, o których mowa w ust. 5, na dochody budżetu
państwa
– w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania tych środków od jednostki samorządu
terytorialnego.”,
c) w ust. 6 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu:
„Przepisy ust. 5a stosuje się odpowiednio.”;
2) w art. 10b dodaje się zdanie drugie w brzmieniu:
„Przepisy art. 10a ust. 5a i ust. 6 stosuje się odpowiednio w zakresie terminu.”.
21
Art. 42. W ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157,
poz. 1240 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 146) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 127 w ust. 2 dodaje się pkt 6 w brzmieniu:
„6) wyprzedzające finansowanie Wspólnej Polityki Rolnej, o którym mowa w odrębnych
przepisach, w części podlegającej refundacji ze środków Unii Europejskiej.”;
2) w art. 208 dodaje się ust. 4 w brzmieniu:
„4. rodki europejskie, w części dotyczącej wyprzedzającego finansowania w ramach
Wspólnej Polityki Rolnej, o którym mowa w odrębnych przepisach, z wyłączeniem zadań
z zakresu pomocy technicznej, są przekazywane właściwym dysponentom przez Bank
Gospodarstwa Krajowego na podstawie dyspozycji Ministra Finansów.”.
Art. 43. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
22
UZASADNIENIE
Z uwagi na poważne szkody, jakie wyrządziła powódź, która miała miejsce w maju
i czerwcu 2010 r. konieczne stało się wprowadzenie szczególnych rozwiązań prawnych,
mających na celu zagwarantowanie poszkodowanym niezbędnej pomocy oraz uproszczenie
procedur związanych z usuwaniem skutków tej klęski żywiołowej.
Proponuje się wprowadzenie rozwiązań prawnych, których zakres i kierunek jest
zbliżony do rozwiązań przyjętych po powodziach w 1997 r. i 2001 r., które z powodzeniem
funkcjonowały w podobnym stanie faktycznym.
W art. 1 i 2 projekt przewiduje, że przepisy ustawy będą miały zastosowanie
w sprawach związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja i czerwca 2010 r., w tym
odpowiednio w sprawach związanych z usuwaniem skutków osunięć ziemi wywołanych opadami
atmosferycznymi, które miały miejsce w maju i czerwcu 2010 r., na obszarze gmin lub
miejscowości, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia
2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych
zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. Nr 84, poz. 906).
W art. 3 na potrzeby niniejszej ustawy wprowadzono definicję powodzi (określając ją
jako zalanie wodami śródlądowymi lub morskimi wodami wewnętrznymi w następstwie opadów
atmosferycznych, które miały miejsce w maju i czerwcu 2010 r.) oraz poszkodowanego (osobę
lub jednostkę organizacyjną, które na skutek powodzi doznały szkód majątkowych lub utraciły,
chociażby czasowo, możliwość korzystania z posiadanej nieruchomości lub lokalu).
Z uwagi na konieczność sprawnego i szybkiego zapewnienia usuwania skutków
powodzi, organy administracji publicznej zostały zobowiązane do załatwiania spraw związanych
z usuwaniem skutków powodzi w pierwszej kolejności i bez zbędnej zwłoki, nie później niż
w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (art. 4 projektu ustawy). Przewidziano
także skutki niedochowania ww. terminu, stanowiąc, że w przypadku niedotrzymania terminu
stronie służy skarga do sądu administracyjnego, a ponadto w przypadku bezczynności organu sąd
administracyjny może wymierzyć temu organowi grzywnę w wysokości określonej w art. 4
ust. 3. Ponadto w projekcie wskazano, że Sąd Najwyższy, Naczelny Sąd Administracyjny, sądy
powszechne i wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają sprawy związane z usuwaniem
skutków powodzi w pierwszej kolejności.
Zaproponowane w art. 5 rozwiązanie umożliwia odstąpienie od trybu przetargowego
przy zbywaniu nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa albo jednostek samorządu
terytorialnego z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe dla osób poszkodowanych na skutek
powodzi. Ponadto przewiduje się odstąpienie od stosowania opłat adiacenckich (z tytułu
zwiększenia wartości nieruchomości) w przypadku budowy lub odbudowy infrastruktury
technicznej na terenach popowodziowych. Proponuje się, aby stosowanie ww. przepisów zostało
ograniczone w czasie do dnia 31 grudnia 2015 r.
Celem projektowanego art. 6 jest stworzenie prawnych możliwości, które będą
pozwalały na szybszą odbudowę, remont lub rozbiórkę urządzeń wodnych, uszkodzonych lub
zniszczonych na skutek powodzi, w szczególności przez zniesienie obowiązku uzyskania dla
takich urządzeń pozwolenia wodnoprawnego. Jednocześnie przewiduje się stworzenie
szczególnego trybu przeprowadzania oceny oddziaływania wykonania urządzenia wodnego na
środowisko, w tym na obszar Natura 2000. Oznacza to, że ocena ta nie będzie przeprowadzana
w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zgodnie z proponowanymi rozwiązaniami wykonanie wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 1 projektu
urządzeń wodnych zniszczonych lub uszkodzonych na skutek powodzi będzie wymagać, co do
zasady, przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Organem
właściwym do przeprowadzenia tej oceny będzie właściwy miejscowo regionalny dyrektor
ochrony środowiska. Jednakże na podstawie projektowanego art. 6 ust. 3 ocena ta nie będzie
przeprowadzana, gdy właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdzi brak
konieczności jej przeprowadzenia. Zgodnie z projektowanym art. 6 ust. 7, w przypadku
przeprowadzania oceny oddziaływania wykonania urządzenia wodnego na środowisko, w tym na
obszar Natura 2000, stosowane będą odpowiednio niektóre (ale nie wszystkie) przepisy ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U.
Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.). W szczególności chodzi o odpowiednie stosowanie przepisów
dotyczących zakresu przeprowadzanej oceny, zasięgania opinii właściwych organów oraz udziału
społeczeństwa w tym postępowaniu. Projektowane rozwiązania przewidują, że w sytuacji gdy
z przeprowadzonej oceny oddziaływania wykonania urządzenia wodnego na środowisko, w tym
2
szkód. Oświadczenie składa się za pośrednictwem wójta, burmistrza, prezydenta miasta
właściwego ze względu na miejsce faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej. Do
oświadczenia dołącza się wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego albo zaświadczenie
z ewidencji działalności gospodarczej. Dokumenty te są wydawane nieodpłatnie.
3. W przypadku uzyskania pomocy publicznej na podstawie niniejszej ustawy,
przedsiębiorca składa wojewodzie, o którym mowa w ust. 2, oświadczenie o wartości tej pomocy
w terminie 14 dni od dnia jej uzyskania. Oświadczenie składa się w sposób określony w ust. 2.
Do oświadczenia dołącza się dokumenty potwierdzające wartość uzyskanej pomocy publicznej,
o ile zgodnie z odrębnymi przepisami takie dokumenty są wydawane, a także informację
o wysokości świadczenia ubezpieczyciela.
4. Wojewoda po otrzymaniu oświadczenia, o którym mowa ust. 3, dokonuje sprawdzenia,
czy uzyskana przez przedsiębiorcę pomoc publiczna nie przekracza wartości szkód materialnych
określonej w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 2. W przypadku stwierdzenia przekroczenia,
wojewoda zawiadamia przedsiębiorcę o konieczności zwrotu uzyskanej pomocy, w wysokości,
w jakiej przekracza wartość szkód materialnych poniesionych przez tego przedsiębiorcę na
skutek powodzi, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wskazując rachunek
bankowy, na który dokonuje się zwrotu.
5. W przypadku niedokonania zwrotu zgodnie z ust. 4, wojewoda wydaje decyzję
określającą wysokość zwrotu uzyskanej pomocy w części, w jakiej przekracza ona wartość szkód
materialnych poniesionych przez przedsiębiorcę na skutek powodzi, oraz rachunek bankowy, na
który dokonuje się zwrotu.
6. Organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ust. 5, jest minister właściwy do
spraw gospodarki.
7. rodki zwrócone przez przedsiębiorcę stanowią dochód budżetu państwa.
Art. 41. W ustawie z dnia 22 września 2006 r. o uruchamianiu środków pochodzących
z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej (Dz. U.
Nr 187, poz. 1381, z 2008 r. Nr 52, poz. 304 i Nr 214, poz. 1349, z 2009 r. Nr 157, poz. 1241
oraz z 2010 r. Nr 57, poz. 351) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 10a:
a) ust. 3 – 5 otrzymują brzmienie:
20
„3.
rodki z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie kosztów
kwalifikowalnych ponoszonych na realizację zadań, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą
być przekazywane przez właściwego dysponenta w formie dotacji celowej, o której
mowa w art. 127 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych:
1) pkt 2 i 5 – do wysokości udziału krajowych środków publicznych przeznaczonych na
współfinansowanie wydatków realizowanych z udziałem środków EFRROW oraz
przeznaczonych na finansowanie zadań z zakresu pomocy technicznej;
2) pkt 6 – do wysokości udziału refundowanego ze środków EFRROW.
4. rodki dotacji, o których mowa w ust. 3, są przekazywane jednostce samorządu
terytorialnego, o której mowa w ust. 1, na podstawie przekazanych właściwemu
dysponentowi harmonogramów płatności wynikających z zawartych umów lub
wydanych decyzji o przyznaniu pomocy, lub zatwierdzonych przez właściwy podmiot
wniosków o przyznanie pomocy, z zastrzeżeniem ust. 7.
5. Jednostka samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1, dokonuje zwrotu
środków, o których mowa w ust. 3 pkt 2, oraz z zakresu pomocy technicznej, do
wysokości udziału refundowanego ze środków EFRROW, na rachunek dochodów
właściwego dysponenta, ze środków otrzymanych z agencji płatniczej tytułem
refundacji kosztów kwalifikowalnych ze środków EFRROW, w terminie 7 dni
roboczych od dnia otrzymania tych środków.”,
b) po ust. 5 dodaje się ust. 5a w brzmieniu:
„5a. Właściwy dysponent przekazuje:
1) środki, o których mowa w ust. 5, z wyłączeniem środków z zakresu pomocy
technicznej, na dochody budżetu środków europejskich,
2) środki z zakresu pomocy technicznej, o których mowa w ust. 5, na dochody budżetu
państwa
– w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania tych środków od jednostki samorządu
terytorialnego.”,
c) w ust. 6 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu:
„Przepisy ust. 5a stosuje się odpowiednio.”;
2) w art. 10b dodaje się zdanie drugie w brzmieniu:
„Przepisy art. 10a ust. 5a i ust. 6 stosuje się odpowiednio w zakresie terminu.”.
21
Art. 42. W ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157,
poz. 1240 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 146) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 127 w ust. 2 dodaje się pkt 6 w brzmieniu:
„6) wyprzedzające finansowanie Wspólnej Polityki Rolnej, o którym mowa w odrębnych
przepisach, w części podlegającej refundacji ze środków Unii Europejskiej.”;
2) w art. 208 dodaje się ust. 4 w brzmieniu:
„4. rodki europejskie, w części dotyczącej wyprzedzającego finansowania w ramach
Wspólnej Polityki Rolnej, o którym mowa w odrębnych przepisach, z wyłączeniem zadań
z zakresu pomocy technicznej, są przekazywane właściwym dysponentom przez Bank
Gospodarstwa Krajowego na podstawie dyspozycji Ministra Finansów.”.
Art. 43. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
22
UZASADNIENIE
Z uwagi na poważne szkody, jakie wyrządziła powódź, która miała miejsce w maju
i czerwcu 2010 r. konieczne stało się wprowadzenie szczególnych rozwiązań prawnych,
mających na celu zagwarantowanie poszkodowanym niezbędnej pomocy oraz uproszczenie
procedur związanych z usuwaniem skutków tej klęski żywiołowej.
Proponuje się wprowadzenie rozwiązań prawnych, których zakres i kierunek jest
zbliżony do rozwiązań przyjętych po powodziach w 1997 r. i 2001 r., które z powodzeniem
funkcjonowały w podobnym stanie faktycznym.
W art. 1 i 2 projekt przewiduje, że przepisy ustawy będą miały zastosowanie
w sprawach związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja i czerwca 2010 r., w tym
odpowiednio w sprawach związanych z usuwaniem skutków osunięć ziemi wywołanych opadami
atmosferycznymi, które miały miejsce w maju i czerwcu 2010 r., na obszarze gmin lub
miejscowości, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia
2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych
zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. Nr 84, poz. 906).
W art. 3 na potrzeby niniejszej ustawy wprowadzono definicję powodzi (określając ją
jako zalanie wodami śródlądowymi lub morskimi wodami wewnętrznymi w następstwie opadów
atmosferycznych, które miały miejsce w maju i czerwcu 2010 r.) oraz poszkodowanego (osobę
lub jednostkę organizacyjną, które na skutek powodzi doznały szkód majątkowych lub utraciły,
chociażby czasowo, możliwość korzystania z posiadanej nieruchomości lub lokalu).
Z uwagi na konieczność sprawnego i szybkiego zapewnienia usuwania skutków
powodzi, organy administracji publicznej zostały zobowiązane do załatwiania spraw związanych
z usuwaniem skutków powodzi w pierwszej kolejności i bez zbędnej zwłoki, nie później niż
w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (art. 4 projektu ustawy). Przewidziano
także skutki niedochowania ww. terminu, stanowiąc, że w przypadku niedotrzymania terminu
stronie służy skarga do sądu administracyjnego, a ponadto w przypadku bezczynności organu sąd
administracyjny może wymierzyć temu organowi grzywnę w wysokości określonej w art. 4
ust. 3. Ponadto w projekcie wskazano, że Sąd Najwyższy, Naczelny Sąd Administracyjny, sądy
powszechne i wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają sprawy związane z usuwaniem
skutków powodzi w pierwszej kolejności.
Zaproponowane w art. 5 rozwiązanie umożliwia odstąpienie od trybu przetargowego
przy zbywaniu nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa albo jednostek samorządu
terytorialnego z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe dla osób poszkodowanych na skutek
powodzi. Ponadto przewiduje się odstąpienie od stosowania opłat adiacenckich (z tytułu
zwiększenia wartości nieruchomości) w przypadku budowy lub odbudowy infrastruktury
technicznej na terenach popowodziowych. Proponuje się, aby stosowanie ww. przepisów zostało
ograniczone w czasie do dnia 31 grudnia 2015 r.
Celem projektowanego art. 6 jest stworzenie prawnych możliwości, które będą
pozwalały na szybszą odbudowę, remont lub rozbiórkę urządzeń wodnych, uszkodzonych lub
zniszczonych na skutek powodzi, w szczególności przez zniesienie obowiązku uzyskania dla
takich urządzeń pozwolenia wodnoprawnego. Jednocześnie przewiduje się stworzenie
szczególnego trybu przeprowadzania oceny oddziaływania wykonania urządzenia wodnego na
środowisko, w tym na obszar Natura 2000. Oznacza to, że ocena ta nie będzie przeprowadzana
w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zgodnie z proponowanymi rozwiązaniami wykonanie wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 1 projektu
urządzeń wodnych zniszczonych lub uszkodzonych na skutek powodzi będzie wymagać, co do
zasady, przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Organem
właściwym do przeprowadzenia tej oceny będzie właściwy miejscowo regionalny dyrektor
ochrony środowiska. Jednakże na podstawie projektowanego art. 6 ust. 3 ocena ta nie będzie
przeprowadzana, gdy właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdzi brak
konieczności jej przeprowadzenia. Zgodnie z projektowanym art. 6 ust. 7, w przypadku
przeprowadzania oceny oddziaływania wykonania urządzenia wodnego na środowisko, w tym na
obszar Natura 2000, stosowane będą odpowiednio niektóre (ale nie wszystkie) przepisy ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U.
Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.). W szczególności chodzi o odpowiednie stosowanie przepisów
dotyczących zakresu przeprowadzanej oceny, zasięgania opinii właściwych organów oraz udziału
społeczeństwa w tym postępowaniu. Projektowane rozwiązania przewidują, że w sytuacji gdy
z przeprowadzonej oceny oddziaływania wykonania urządzenia wodnego na środowisko, w tym
2