Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie oswiaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw
- znowelizowanie przepisów dotyczących zasad realizacji przez szkoły programu matury międzynarodowej (program IBO), utworzenia i funkcjonowania ośrodków wsparcia wychowawczego, stopniowej likwidacji trzyletniego liceum profilowanego kształcącego w profilach kształcenia ogólnozawodowego, przesunięcia terminu zdawania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, umożliwienia Centralnej Komisji Egzaminacyjnej inspirowania i prowadzenia badań naukowych i innowacji w dziedzinie oceniania i egzaminowania, określenia przypadków, w jakich można przyjąć osobę, która ukończyła 16 lat do szkoły dla dorosłych, ułatwienia realizacji programów edukacyjnych Unii Europejskiej, możliwości kształcenia uczniów za granicą oraz delegowania nauczycieli za granicę, wspomagania nauczania dzieci pracowników migrujących języka polskiego i innych przedmiotów;
- Kadencja sejmu: 6
- Nr druku: 246
- Data wpłynięcia: 2007-12-05
- Uchwalenie: Projekt uchwalony
- tytuł: o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Karta Nauczyciela oraz ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich
- data uchwalenia: 2008-07-25
- adres publikacyjny: Dz.U. Nr 145, poz. 917
246
uzupełniającym w roku 2013 wyniesie 1 489 tys. zł + 3 410 tys. zł = 4 899 tys. zł
Powyższe wyliczenia ujmuje tabela.
Typ szkoły
Prognozowane w 2013 roku koszty
wyboru przez uczniów innej szkoły
ponadgimnazjalnej niż liceum
profilowane (w tys. zł)
Liceum ogólnokształcące
0
Technikum
0
Dwuletnia zasadnicza szkoła zawodowa
0
Trzyletnia zasadnicza szkoła zawodowa
0
Dwuletnie uzupełniające liceum ogólnokształcące
2 415
Trzyletnie technikum uzupełniające
4 899
RAZEM
7 314
Prognozowane w 2013 roku
Prognozowane w 2013
Skutki finansowe w roku 2013 z
koszty wyboru przez uczniów
roku koszty, które
tytułu wyboru przez uczniów
innej szkoły
zostałyby poniesione,
innego typu szkoły
ponadgimnazjalnej niż
gdyby funkcjonowało
ponadgimnazjalnej niż liceum
liceum profilowane (w tys.
liceum profilowane (w tys.
profilowane (w tys. zł) (kolumna 1
zł)
zł)
minus kolumna 2)
1
2
3
7 314
0
7 314
7) Rok 2014
Przy wyliczaniu kosztów kształcenia uczniów w trzyletnim technikum uzupełniającym
należy uwzględnić jedynie koszty kształcenia absolwentów trzyletniej zasadniczej
szkoły zawodowej, którzy rozpoczęli naukę w tym typie szkoły w roku szkolnym
2011/2012, a więc koszt kształcenia uczniów w 29 oddziałach trzyletniego technikum
uzupełniającego w roku 2014 (8 miesięcy - koniec trzyletniego okresu kształcenia w
tym typie szkoły) wyniesie 32 godz. X 1,6 X 46 zł X 4,16 X 8 X 29 = 2 273 tys. zł
Prognozowane w 2014
Prognozowane w 2014
Skutki finansowe w roku 2014 z
roku koszty wyboru przez roku koszty, które
tytułu wyboru przez uczniów
uczniów innej szkoły
zostałyby poniesione,
innego typu szkoły
ponadgimnazjalnej niż
gdyby funkcjonowało
ponadgimnazjalnej niż liceum
liceum profilowane (w
liceum profilowane (w
profilowane (w tys. zł) (kolumna 1
tys. zł)
tys. zł)
minus kolumna 2)
1
2
3
2 273
0
2 273
II. Kalkulacja skutków finansowych wygaszania liceów profilowanych z tytułu
likwidacji miejsc pracy dla nauczycieli (odprawy)
33
Według danych SIO na dzień 31 marca 2007 r., w roku szkolnym 2006/2007, w Polsce
funkcjonowało 1 519 liceów profilowanych, w tym samodzielnie 89. W liceach
profilowanych było 2 615 pełnozatrudnionych nauczycieli oraz
1
180,51 etatów dla nauczycieli niepełnozatrudnionych. Należy podkreślić,
iż nauczyciele uczący w liceum profilowanym posiadają te same kwalifikacje,
co nauczyciele zatrudnieni w technikum (kształcenie ogólne i zawodowe) lub
liceum ogólnokształcącym (kształcenie ogólne).
Z chwilą likwidacji liceów profilowanych sumaryczna liczba uczniów kształcących się
w różnego typu szkołach ponadgimnazjalnych nie zmieni się, natomiast wzrośnie liczba
uczniów w technikach, zasadniczych szkołach zawodowych i liceach
ogólnokształcących, a tym samym wzrośnie liczba etatów dla nauczycieli właśnie w
tego typu szkołach. Ponadto duża grupa nauczycieli, w tym nauczycieli zatrudnionych
w liceach profilowanych, w najbliższym roku skorzysta z możliwości przejścia na
emeryturę, wobec czego część nauczycieli uczących w wygaszanych liceach
profilowanych będzie mogła ewentualnie znaleźć zatrudnienie w liceach
ogólnokształcących, w technikach i w zasadniczych szkołach zawodowych jako w pełni
wykwalifikowana kadra.
Niemniej jednak należy rozważyć szacunkowe koszty wypłat odpraw dla nauczycieli z
tytułu likwidacji liceów profilowanych, którzy nie znajdą zatrudnienia w innego typu
szkole ponadgimnazjalnej.
Do przeprowadzenia wyliczeń skutków finansowych przyjmujemy następujące
wskaźniki:
2 615 - liczba etatów (liczba pełnozatrudnionych nauczycieli),
1 829 zł X 119,91% - kwota wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela
mianowanego wraz z pochodnymi od wynagrodzeń,
6 miesięcy - wymiar odpraw dla nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania
z tytułu likwidacji szkoły.
Zatem szacunkowe koszty wypłat odpraw z tytułu likwidacji liceum profilowanego
wyniosą
2 615 X 1 829 zł X 119,91% X 6 = 34 410 tys. zł
Jednakże szacuje się, że w każdym kolejnym roku wygaszania liceów profilowanych
tylko około 1/3 liczby pełnozatrudnionych nauczycieli będzie uprawniona do
otrzymania odpraw z tytułu likwidacji miejsca pracy. Wobec czego skutki finansowe
rozłożą się na trzy lata i w każdym kolejnym roku wyniosą około 11 470 tys. zł...
Wejście w życie projektowanej ustawy spowoduje skutki finansowe rozłożone w latach
2008 - 2014 w wysokości przedstawionej w poniższej tabeli.
Wyszczegól-
Skutki finansowe z tytułu
Skutki finansowe z tytułu Skutki finansowe
nienie
wyboru przez uczniów
likwidacji miejsc pracy dla łącznie (w tys. zł)
Lata
innego typu szkoły ponad-
nauczycieli, odprawy (w
(kolumna 2 plus
gimnazjalnej niż liceum
tys. zł)
kolumna 3)
profilowane (w tys. zł)
1
2
3
4
2008 r.
- 854
11 470
10 616
2009 r.
- 2 562
11 470
8 908
34
2010 r.
- 3 469
11 470
8 001
2011 r.
19 009
0
19 009
2012 r.
48 151
0
48 151
2013 r.
7 314
0
7 314
2014 r.
2 273
0
2 273
RAZEM
69 862
34 410
104 272
Wyliczone powyżej środki na wypłaty odpraw dla zwolnionych nauczycieli liceów
profilowanych w wysokości 34 410 tys. zł w latach 2008 - 2011 powinny być
zabezpieczone w rezerwie celowej. Umożliwiłoby to przekazanie środków finansowych
do jednostek samorządu terytorialnego w formie dotacji celowej. Natomiast
począwszy od roku 2011 skutki finansowe z tytułu wdrożenia zmian w ustawie,
wynikające z wyboru przez uczniów innego typu szkoły ponadgimnazjalnej niż liceum
profilowane, powinny zostać uwzględnione przy kalkulacji łącznej kwoty części
oświatowej subwencji ogólnej.
Inspirowanie i prowadzenie badań naukowych przez Centralną Komisję
Egzaminacyjną
W latach 2007-2013 planuje się realizację projektów badawczych służących
jakościowemu rozwojowi systemu egzaminów zewnętrznych oraz gromadzeniu
informacji o przyczynach zróżnicowania wyników egzaminów. Badania te będą
inspirowane i prowadzone przez CKE. Przeznaczone na to będą głównie środki unijne w
ramach programu operacyjnego Kapitał Ludzki, priorytet III, działanie 3.2
Orientacyjnie, planuje się wykorzystanie - w ramach tego programu - 10 000 tys.
złotych rocznie.
Wynagradzanie egzaminatorów i nauczycieli za udział w przeprowadzaniu
sprawdzianów i egzaminów, w tym części ustnej egzaminu maturalnego
Przepisy projektu ustawy nie wprowadzają automatycznie zmiany poziomu
finansowania umów z egzaminatorami oceniającymi prace pisemne. Taką zmianę może
wprowadzić Minister Edukacji Narodowej w swoim rozporządzeniu.
Przy założeniu, że poziom finansowania umów z egzaminatorami oceniającymi prace
pisemne zostanie na poziomie z roku 2007, koszty umów z egzaminatorami kształtować
się będą w roku 2008 w następujący sposób.
• sprawdzian w klasie VI - 3,5 mln zł
• egzamin gimnazjalny - 9,6 mln zł
• egzamin maturalny - 30 mln zł
• egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe - 13 mln zł.
35
rodki na funkcjonowanie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej i okręgowych komisji
egzaminacyjnych na zadania prowadzone przez te jednostki, w tym środki na
wynagrodzenia egzaminatorów (oraz nauczycieli akademickich), pozostaną jak
dotychczas w części 30 budżetu państwa, w dziale 801 -Oświata i wychowanie, w
rozdziale 80145 - „Komisje egzaminacyjne”...
Organy prowadzące szkoły przekazały w roku 2007 informacje o koszcie godzin
ponadwymiarowych dla nauczycieli, w tym nauczycieli będących egzaminatorami,
biorących udział w przeprowadzaniu części ustnej egzaminu maturalnego. Sposób
wyliczenia tych kosztów nie uwzględniał, bo nie mógł, zasady wynagradzania za tę
pracę w godzinach ponadwymiarowych określonych przez same organy prowadzące
szkoły. Przy założeniu, że liczba wykazywanych godzin ponadwymiarowych nie
zmniejszy się, poziom kosztu wynagrodzeń może być większy niż 12 mln zł.
W roku 2008, w którym wejdą w życie przepisy ustawy, oraz w roku 2009 środki na
wynagrodzenia dla nauczycieli przeprowadzających część ustną egzaminu maturalnego
zostaną zaplanowane we właściwej rezerwie celowej budżetu państwa. Od roku 2010
środki na te wynagrodzenia dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach prowadzonych
przez JST będą planowane w części oświatowej subwencji ogólnej, natomiast dla
nauczycieli zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez właściwych ministrów - w
budżetach tych ministrów.
Wspomaganie nauczania języka polskiego wśród dzieci pracowników migrujących
Biorąc za podstawę ponoszone w chwili obecnej koszty na wspomaganie nauczania
języka polskiego, historii i geografii Polski wśród Polonii i Polaków oraz zakres
świadczeń przysługujących nauczycielom polskim skierowanym w tym celu do pracy
na Wschodzie skutki te wyniosą w 2008 roku dodatkowo 4 500 tys. zł, z tego:
- zakup podręczników i pomocy dydaktycznych
1 000 tys. zł
- kierowanie nauczycieli i nauczycieli-konsultantów
2 500 tys. zł
- doskonalenie nauczycieli
1 000 tys. zł
O wyżej wymienione środki, w 2008 r. powinien być zwiększony plan wydatków części
30 budżetu państwa oświata i wychowanie.
W kolejnych latach, począwszy od roku 2009, plan wydatków części 30 budżetu państwa
oświata i wychowanie powinien być zwiększony o sumę 5 000 tys. zł.
Dotowanie zajęć wczesnego wspomagania rozwoju dziecka
Proponowana zmiana nie wywoła skutków finansowych, bowiem środki na wczesne
wspomaganie rozwoju dziecka zostały uwzględnione w subwencji oświatowej dla
jednostek samorządu terytorialnego już od roku 2005.
Zmiany w ustawie - Karta Nauczyciela
Wejście w życie projektowanej regulacji spowoduje dodatkowe skutki finansowe dla
budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Wprowadzenie
obowiązku występowania przez dyrektora szkoły, przed
36
nawiązaniem stosunku pracy z nauczycielem, do Krajowego Rejestru Karnego w celu
potwierdzenia faktu niekaralności nauczyciela za przestępstwo popełnione umyślnie,
wiąże się bowiem z koniecznością uiszczania przez pracodawców opłat. Zgodnie z § 1
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie
określenia wysokości opłaty za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego (Dz.
U. Nr 151, poz. 1468) wysokość opłaty za wydanie informacji o osobie z Krajowego
Rejestru Karnego wynosi 50 złotych. Według danych zawartych w sprawozdaniu EN-3
o stanie zatrudnienia w dniu 10 września 2006 r., w roku szkolnym 2006/2007 było
zatrudnionych 34597 nauczycieli stażystów w przeliczeniu na pełne etaty. Ze
sprawozdania EN-3 wynika, iż 42985 nauczycieli w przeliczeniu na pełne etaty
zadeklarowało rozwiązanie stosunku pracy w związku z osiągnięciem wieku
emerytalnego lub uzyskaniem uprawnień do wcześniejszej emerytury w okresie od dnia
11 września 2006 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Niewątpliwie nie wszyscy deklarujący -
zwłaszcza wobec przygotowywanych w przepisach dotyczących emerytur
nauczycielskich zmian - z tego uprawnienia skorzystają. Biorąc jednak pod uwagę, iż
następują odejścia także z innych przyczyn, do celów szacowania kosztów przyjęto, iż w
bieżącym roku maksymalna możliwa liczba nowo zatrudnionych nauczycieli wyniesie
ok. 60 tys. Skutek finansowy wynikający z poniesienia opłat za wydanie informacji o
osobie z Krajowego Rejestru Karnego może zatem wynieść ok. 3 mln zł... Należy jednak
sądzić, iż z uwagi na przygotowywane zmiany dotyczące uprawnień nauczycieli do
przejścia na wcześniejszą emeryturę na mocy przepisów ustawy - Karta Nauczyciela
liczba nauczycieli, którzy rozwiązali bądź rozwiążą stosunek pracy będzie mniejsza. Dla
porównania w latach 90-tych podejmowało zatrudnienie ok. 10 tys. absolwentów i na
tyle szacowano również liczbę nauczycieli zmieniających pracę...
Należy również wskazać, iż na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów
dyrektorzy szkół również mogli występować do Krajowego Rejestru Karnego z
zapytaniem o informację o nauczycielu, co część dyrektorów szkół czyniła i ponosiła
wydatki z tego tytułu. Ponadto biorąc pod uwagę wysokość opłaty za udzielenie
informacji o osobie należy zauważyć, iż wydatki z tego tytułu ponoszone przez
poszczególne organy prowadzące szkoły i placówki będą nieznaczne.
Zmiana ustawy o strażach gminnych
Wdrożenie rozwiązań proponowanych w projekcie będzie miało wpływ na budżety
jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie bowiem z art. 5 ustawy o strażach
gminnych koszty funkcjonowania straży gminnych pokrywane są z budżetów gmin.
Proponowane rozszerzenie zadań straży gminnych nie pozostanie oczywiście bez
wpływu na ogólne koszty ich funkcjonowania. W celu ich zminimalizowania można
rozważyć, czy powyższe zadanie nie może być realizowane przez patrole strażników
wypełniających dotychczasowy zakres zadań, przy okazji jednoczesnego ich
wypełniania. Można by wówczas uniknąć kosztów związanych ze zwiększeniem
zatrudnienia, a ich ewentualny wzrost związany byłby wyłącznie z koniecznością
komunikowania się szkołami za pomocą urządzeń łączności lub ew. innych środków. W
takiej sytuacji koszty funkcjonowania straży gminnych powinny wzrosnąć nieznacznie.
37