Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw
- projekt dotyczy zmiany zasad wywożenia zabytków za granicę, zwiększenia katalogu form ochrony zabytków oraz zmiany podporządkowania wojewódzkich konserwatorów zabytków
- Kadencja sejmu: 6
- Nr druku: 101
- Data wpłynięcia: 2007-12-05
- Uchwalenie: odrzucony na pos. nr 39 dn. 02-04-2009
101
Art. 7. 1. W terminie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy Generalny
Konserwator Zabytków i wojewódzcy konserwatorzy zabytków założą odpo-
wiednio krajową i wojewódzką ewidencję zabytków.
2. W terminie roku od dnia przekazania przez wojewódzkiego
konserwatora zabytków wykazu zabytków, o którym mowa w art. 8, wójt (bur-
mistrz, prezydent miasta) założy gminną ewidencję zabytków.
Art. 8. W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy woje-
wódzki konserwator zabytków przekaże wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi
miasta) i staroście wykaz zabytków, o których mowa w art. 1 pkt 5 lit. b niniej-
szej ustawy.
Art. 9. 1. Do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzje
o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzje o warunkach
zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków
– w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa
w art. 8 niniejszej ustawy.
2. Do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzję,
o której mowa w art. 39 ust. 3 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
– Prawo budowlane, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem
zabytków – w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym
mowa w art. 8 niniejszej ustawy.
Art. 10. 1. Dotychczasowi wojewódzcy konserwatorzy zabytków peł-
nią funkcję wojewódzkich konserwatorów zabytków w rozumieniu przepisów
niniejszej ustawy, nie dłużej jednak niż do dnia 1 stycznia 2009 r.
2. Dotychczasowi zastępcy wojewódzkich konserwatorów za-
bytków stają się zastępcami wojewódzkich konserwatorów zabytków w rozu-
mieniu przepisów niniejszej ustawy.
19
3.
Pracownicy dotychczasowych wojewódzkich urzędów
ochrony zabytków stają się pracownikami wojewódzkich urzędów ochrony za-
bytków w rozumieniu przepisów niniejszej ustawy.
Art. 11. 1. Przekazanie i przejęcie składników mienia dotychczaso-
wych wojewódzkich urzędów ochrony zabytków i ich delegatur następuje na
podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego, który podpisują:
1) w imieniu strony przekazującej – właściwy wojewoda
lub wyznaczony przez niego pełnomocnik;
2) w imieniu strony przejmującej – wojewódzki konserwa-
tor zabytków na podstawie upoważnienia ministra wła-
ściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa naro-
dowego.
2. Wojewodowie na dzień przejęcia przez właściwego woje-
wódzkiego konserwatora zabytków przeprowadzą w dotychczasowych woje-
wódzkich urzędach ochrony zabytków i ich delegaturach inwentaryzację skład-
ników majątkowych ujętych wyłącznie w ewidencji ilościowej oraz będących
własnością innych jednostek.
3. Dotychczasowe zobowiązania i wierzytelności wojewódz-
kich urzędów ochrony zabytków i ich delegatur stają się zobowiązaniami i wie-
rzytelnościami właściwych wojewódzkich urzędów ochrony zabytków w rozu-
mieniu przepisów niniejszej ustawy.
Art. 12. 1. Nieruchomości pozostające w dniu wejścia w życie niniej-
szej ustawy w trwałym zarządzie wojewódzkich urzędów ochrony zabytków i ich
delegatur przechodzą nieodpłatnie w trwały zarząd właściwych wojewódzkich
urzędów ochrony zabytków w rozumieniu przepisów niniejszej ustawy.
2. Ustanowienie trwałego zarządu, o którym mowa w ust. 1,
stwierdza starosta w drodze decyzji.
20
Art. 13. W celu wykonania przepisów niniejszej ustawy, Prezes Rady
Ministrów może, w drodze rozporządzenia, dokonać przeniesienia planowanych
dochodów i wydatków budżetowych oraz zatrudnienia i limitów wynagrodzeń
z części 85 – Budżety wojewodów do części 24 – Kultura i ochrona dziedzictwa
narodowego, z zachowaniem przeznaczenia środków publicznych, wynikające-
go z ustawy budżetowej na rok 2008.
Art. 14. Porozumienia zawarte przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy na podstawie art. 96 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami zachowują moc, nie dłużej jednak niż do dnia
30 czerwca 2008 r.
Art. 15. Regulaminy urzędów ochrony zabytków nadane przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy z dnia
23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zachowują moc,
nie dłużej jednak niż do dnia 30 kwietnia 2008 r.
Art. 16. Jednorazowe pozwolenia na stały wywóz zabytku za granicę,
pozwolenia na czasowy wywóz zabytku za granicę i zaświadczenia wydane
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zachowują moc do końca okre-
su, na który zostały wydane.
Art. 17. Przepisy wykonawcze wydane przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1 ni-
niejszej ustawy, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonaw-
czych wydanych na podstawie art. 61 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie
niniejszej ustawy.
21
Art. 18. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia,
z wyjątkiem przepisów art. 1 pkt 7, 15, 17-19, 21 i 22 oraz art. 10-16, które
wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959 i Nr 238,
poz. 2390 oraz z 2006 r. Nr 50, poz. 362 i Nr 126, poz. 875.
2) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 249, poz. 1832 oraz
z 2007 r. Nr 17, poz. 96, Nr 50, poz. 331 i Nr 99, poz. 660.
3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 172,
poz. 1438, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 133, poz. 935, Nr 157, poz. 1119 i Nr 187,
poz. 1381.
4) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 128, poz. 1407, z 2002 r.
Nr 37, poz. 329, Nr 41, poz. 365, Nr 62, poz. 558, Nr 89, poz. 804 i Nr 200, poz. 1688,
z 2003 r. Nr 52, poz. 450, Nr 137, poz. 1302 i Nr 149, poz. 1452, z 2004 r. Nr 33, poz. 287
oraz z 2005 r. Nr 33, poz. 288, Nr 90, poz. 757 i Nr 175, poz. 1462.
5) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 41 i Nr 141,
poz. 1492, z 2005 r. Nr 113, poz. 954 i Nr 130, poz. 1087 oraz z 2006 r. Nr 45, poz. 319
i Nr 225, poz. 1635.
22
U Z A S A D N I E N I E
Proponowana nowelizacja ma na celu zmianę przede wszystkim przepisów
ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U.
Nr 162, poz. 1568, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, ustawy z dnia 7 lipca 1994
r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217) oraz
ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(z. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.).
Ustawodawca proponuje rozszerzenie katalogu form ochrony zabytków przez
wprowadzenie ustaleń ochrony w decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu
publicznego, decyzjach o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji dro-
gi lub decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Dotychczas art. 7, jako formy
ochrony zabytków wymieniał: wpis do rejestru zabytków, uznanie za pomnik histo-
rii, utworzenie parku kulturowego, ustalenia ochrony w miejscowym planie zago-
spodarowania przestrzennego.
W związku z powyższym, zmiany wymagają również przepisy dotyczące ewidencji
zabytków, gdyż konieczne jest takie sformułowanie przepisów, aby obiekty znajdu-
jące się w gminnej ewidencji zabytków mogły być objęte ochroną na podstawie
ustaleń zawartych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, jak
również w ustaleniach zawartych w decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu
publicznego i decyzjach o warunkach zabudowy.
Dodatkowo konieczne jest wprowadzenie regulacji pozwalających na uproszczenie
procedur związanych z wywozem zabytków z terytorium Polski. W chwili obecnej,
praktycznie na wywóz za granicę każdego zabytku mającego więcej niż 55 lat
(w przypadku zabytku będącego obiektem techniki mającego więcej niż 25 lat) ko-
nieczne jest pozwolenie wydawane przez organ ochrony zabytków. Zmiany obo-
wiązujących przepisów mają ograniczyć katalog zabytków, na wywóz, których ko-
nieczne jest wydawanie pozwolenia przez organy konserwatorskie, tylko do szcze-
gólnie cennych i wartościowych.
Konserwator Zabytków i wojewódzcy konserwatorzy zabytków założą odpo-
wiednio krajową i wojewódzką ewidencję zabytków.
2. W terminie roku od dnia przekazania przez wojewódzkiego
konserwatora zabytków wykazu zabytków, o którym mowa w art. 8, wójt (bur-
mistrz, prezydent miasta) założy gminną ewidencję zabytków.
Art. 8. W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy woje-
wódzki konserwator zabytków przekaże wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi
miasta) i staroście wykaz zabytków, o których mowa w art. 1 pkt 5 lit. b niniej-
szej ustawy.
Art. 9. 1. Do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzje
o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzje o warunkach
zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków
– w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa
w art. 8 niniejszej ustawy.
2. Do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzję,
o której mowa w art. 39 ust. 3 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
– Prawo budowlane, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem
zabytków – w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym
mowa w art. 8 niniejszej ustawy.
Art. 10. 1. Dotychczasowi wojewódzcy konserwatorzy zabytków peł-
nią funkcję wojewódzkich konserwatorów zabytków w rozumieniu przepisów
niniejszej ustawy, nie dłużej jednak niż do dnia 1 stycznia 2009 r.
2. Dotychczasowi zastępcy wojewódzkich konserwatorów za-
bytków stają się zastępcami wojewódzkich konserwatorów zabytków w rozu-
mieniu przepisów niniejszej ustawy.
19
3.
Pracownicy dotychczasowych wojewódzkich urzędów
ochrony zabytków stają się pracownikami wojewódzkich urzędów ochrony za-
bytków w rozumieniu przepisów niniejszej ustawy.
Art. 11. 1. Przekazanie i przejęcie składników mienia dotychczaso-
wych wojewódzkich urzędów ochrony zabytków i ich delegatur następuje na
podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego, który podpisują:
1) w imieniu strony przekazującej – właściwy wojewoda
lub wyznaczony przez niego pełnomocnik;
2) w imieniu strony przejmującej – wojewódzki konserwa-
tor zabytków na podstawie upoważnienia ministra wła-
ściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa naro-
dowego.
2. Wojewodowie na dzień przejęcia przez właściwego woje-
wódzkiego konserwatora zabytków przeprowadzą w dotychczasowych woje-
wódzkich urzędach ochrony zabytków i ich delegaturach inwentaryzację skład-
ników majątkowych ujętych wyłącznie w ewidencji ilościowej oraz będących
własnością innych jednostek.
3. Dotychczasowe zobowiązania i wierzytelności wojewódz-
kich urzędów ochrony zabytków i ich delegatur stają się zobowiązaniami i wie-
rzytelnościami właściwych wojewódzkich urzędów ochrony zabytków w rozu-
mieniu przepisów niniejszej ustawy.
Art. 12. 1. Nieruchomości pozostające w dniu wejścia w życie niniej-
szej ustawy w trwałym zarządzie wojewódzkich urzędów ochrony zabytków i ich
delegatur przechodzą nieodpłatnie w trwały zarząd właściwych wojewódzkich
urzędów ochrony zabytków w rozumieniu przepisów niniejszej ustawy.
2. Ustanowienie trwałego zarządu, o którym mowa w ust. 1,
stwierdza starosta w drodze decyzji.
20
Art. 13. W celu wykonania przepisów niniejszej ustawy, Prezes Rady
Ministrów może, w drodze rozporządzenia, dokonać przeniesienia planowanych
dochodów i wydatków budżetowych oraz zatrudnienia i limitów wynagrodzeń
z części 85 – Budżety wojewodów do części 24 – Kultura i ochrona dziedzictwa
narodowego, z zachowaniem przeznaczenia środków publicznych, wynikające-
go z ustawy budżetowej na rok 2008.
Art. 14. Porozumienia zawarte przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy na podstawie art. 96 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami zachowują moc, nie dłużej jednak niż do dnia
30 czerwca 2008 r.
Art. 15. Regulaminy urzędów ochrony zabytków nadane przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy z dnia
23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zachowują moc,
nie dłużej jednak niż do dnia 30 kwietnia 2008 r.
Art. 16. Jednorazowe pozwolenia na stały wywóz zabytku za granicę,
pozwolenia na czasowy wywóz zabytku za granicę i zaświadczenia wydane
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zachowują moc do końca okre-
su, na który zostały wydane.
Art. 17. Przepisy wykonawcze wydane przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1 ni-
niejszej ustawy, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonaw-
czych wydanych na podstawie art. 61 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie
niniejszej ustawy.
21
Art. 18. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia,
z wyjątkiem przepisów art. 1 pkt 7, 15, 17-19, 21 i 22 oraz art. 10-16, które
wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959 i Nr 238,
poz. 2390 oraz z 2006 r. Nr 50, poz. 362 i Nr 126, poz. 875.
2) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 249, poz. 1832 oraz
z 2007 r. Nr 17, poz. 96, Nr 50, poz. 331 i Nr 99, poz. 660.
3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 172,
poz. 1438, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 133, poz. 935, Nr 157, poz. 1119 i Nr 187,
poz. 1381.
4) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 128, poz. 1407, z 2002 r.
Nr 37, poz. 329, Nr 41, poz. 365, Nr 62, poz. 558, Nr 89, poz. 804 i Nr 200, poz. 1688,
z 2003 r. Nr 52, poz. 450, Nr 137, poz. 1302 i Nr 149, poz. 1452, z 2004 r. Nr 33, poz. 287
oraz z 2005 r. Nr 33, poz. 288, Nr 90, poz. 757 i Nr 175, poz. 1462.
5) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 41 i Nr 141,
poz. 1492, z 2005 r. Nr 113, poz. 954 i Nr 130, poz. 1087 oraz z 2006 r. Nr 45, poz. 319
i Nr 225, poz. 1635.
22
U Z A S A D N I E N I E
Proponowana nowelizacja ma na celu zmianę przede wszystkim przepisów
ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U.
Nr 162, poz. 1568, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, ustawy z dnia 7 lipca 1994
r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217) oraz
ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(z. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.).
Ustawodawca proponuje rozszerzenie katalogu form ochrony zabytków przez
wprowadzenie ustaleń ochrony w decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu
publicznego, decyzjach o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji dro-
gi lub decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Dotychczas art. 7, jako formy
ochrony zabytków wymieniał: wpis do rejestru zabytków, uznanie za pomnik histo-
rii, utworzenie parku kulturowego, ustalenia ochrony w miejscowym planie zago-
spodarowania przestrzennego.
W związku z powyższym, zmiany wymagają również przepisy dotyczące ewidencji
zabytków, gdyż konieczne jest takie sformułowanie przepisów, aby obiekty znajdu-
jące się w gminnej ewidencji zabytków mogły być objęte ochroną na podstawie
ustaleń zawartych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, jak
również w ustaleniach zawartych w decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu
publicznego i decyzjach o warunkach zabudowy.
Dodatkowo konieczne jest wprowadzenie regulacji pozwalających na uproszczenie
procedur związanych z wywozem zabytków z terytorium Polski. W chwili obecnej,
praktycznie na wywóz za granicę każdego zabytku mającego więcej niż 55 lat
(w przypadku zabytku będącego obiektem techniki mającego więcej niż 25 lat) ko-
nieczne jest pozwolenie wydawane przez organ ochrony zabytków. Zmiany obo-
wiązujących przepisów mają ograniczyć katalog zabytków, na wywóz, których ko-
nieczne jest wydawanie pozwolenia przez organy konserwatorskie, tylko do szcze-
gólnie cennych i wartościowych.