-
Badania wstępne przed rozpoczęciem pracy
Zgodnie z Kodeksem pracy wstępnym badaniom lekarskim podlegają przede wszystkim osoby przyjmowane do pracy. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Nie ma przy tym przeszkód, aby badania zostały wykonane z pewnym wyprzedzeniem. ...
-
Kara porządkowa: jaką zastosować?
Art. 108 Kodeksu pracy przewiduje możliwość zastosowania przez pracodawcę trzech kar porządkowych: kary upomnienia, kary nagany i kary pieniężnej. Jednak nie w każdej sytuacji można użyć wszystkich trzech. Rozważmy następującą sytuację: Pan Piotr jest pracownikiem produkcji w przetwórni owocowej. Jego praca polega na rozładowywaniu owoców z ...
-
Wyjazd integracyjny a dodatkowe dni wolne
Konieczność wliczenia uczestnictwa w imprezie integracyjnej do czasu pracy uzależniona jest od możliwości wpływu pracownika na decyzję o uczestniczeniu w takich zdarzeniach. Jeżeli bowiem udział pracownika w imprezie integracyjnej jest jego obowiązkiem, a pracodawca wydaje polecenie uczestniczenia w takim zdarzeniu, okres taki podlega w całości ...
-
Powódź: nieobecność w pracy a prawo do wynagrodzenia
Aktualnie obowiązujące przepisy nie dają prawa do wynagrodzenia za nieobecność spowodowaną powodzią. Niekorzystna sytuacja poszkodowanych pracowników może jednak się zmienić. Nieobecność usprawiedliwiona Nieobecność spowodowana skutkami powodzi powinna być traktowana jako usprawiedliwiona. Według rozporządzenia MPiPS z 15.5.1996 r. w sprawie ...
-
Brak promocji do kolejnej klasy a nauka zawodu
Jeżeli młodociany złoży pracodawcy stosowny wniosek o przedłużenie trwania nauki zawodu z powodu nieotrzymania promocji do II klasy, pracodawca będzie mógł przyjąć go na dokończenie rozpoczętej już nauki zawodu na okres maksymalnie 38 miesięcy. Pytanie: Chcemy zatrudnić pracownika młodocianego na umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, ...
-
Pracownik samorządowy a godziny nadliczbowe
Za pracę w niedzielę i święto pracownikowi należy udzielić innego dnia wolnego - najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego. Jeśli nie jest to możliwe - należy mu wypłacić wynagrodzenie wraz ze 100% dodatkiem. Natomiast za pracę w godzinach nadliczbowych w poniedziałek (od 6:00 do 7:30) pracownik samorządowy ma prawo - wg własnego wyboru - do ...
-
Terminowe porozumienie zmieniające
Porozumienie zmieniające może być zawarte na czas określony, a terminem końcowym jego obowiązywania może być nie tylko konkretna data kalendarzowa, ale też zdarzenie przyszłe i pewne. Z wyroku SN z 13 grudnia 2007 r., I PK 149/07. Stan faktyczny: Andrzej D. zawarł z pracodawcą - klubem sportowym Cz. - porozumienie, obniżające jego pensję na czas ...
-
Limit godzin ponadwymiarowych niepełnoetatowca - wzory
W umowie o pracę z niepełnoetatowcem trzeba obowiązkowo zapisać limit godzin ponadwymiarowych (nie nadliczbowych!), po którego przekroczeniu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie jak za godziny nadliczbowe. Jest kilka sposobów zapisania tego limitu. Dla każdego pracownika, zarówno pełnoetatowego, jak i niepełnoetatowca godziny nadliczbowe ...
-
Umowa na czas określony a okres wypowiedzenia
W przypadku umów zawieranych na czas określony powyżej 6 miesięcy, bez względu na czas ich trwania, długość okresu wypowiedzenia umowy wynosi 2 tygodnie. Aby można było rozwiązać umowę okresową za wypowiedzeniem, konieczne jest jednak spełnienie określonych warunków. Pytanie: W umowie na czas określony pracownik nie miał podanego okresu ...
-
Jak ustalić wymiar urlopu wypoczynkowego?
Czy na pewno pracodawca nie może przymusić pracownika do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w narzuconym terminie? Czy nie jest jednak tak, że jeśli pracodawcy nie uda się uzgodnić z pracownikiem terminu urlopu, ostateczna decyzja należeć będzie zawsze do pracodawcy? Czy firma może zamknąć się w określonym terminie i wysłać wtedy wszystkich ...
-
Ochrona danych osobowych przy wypłacie wynagrodzeń
Osoby, które zostały upoważnione do przetwarzania danych, są obowiązane zachować w tajemnicy dane osobowe oraz sposoby ich zabezpieczenia. Tajemnica ta powinna mieć charakter tajemnicy służbowej. Przyjrzyjmy się następującej sytuacji: W firmie sprawy kadrowe i płacowe są połączone w ramach jednego wydziału księgowości i kadr. W wydziale tym ...
-
Jak podnosić kwalifikacje zawodowe pracowników?
Za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Ponieważ są to uprawnienia ustawowe, nie można ich wyłączyć w drodze umowy między pracownikiem a pracodawcą, w której pracownik zrzeknie się swoich uprawnień. Jako równoprawne ustawodawca uznał dokształcanie się ...
-
Odwołanie pracownika z urlopu: kto pokrywa koszty?
Rozważając odwołanie pracownika z urlopu, racjonalnie postępujący pracodawca powinien uwzględnić ekonomiczne skutki takiej decyzji. Jeśli zgodnie z prawem odwoła pracownika z urlopu, jest zobowiązany pokryć koszty poniesione przez pracownika w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu (art. 167 § 2 kp). W wielu przypadkach więc może okazać się ...
-
Przejęcie zakładu a akta osobowe pracowników
Pracodawca, którego pracownicy zostali przejęci, ma obowiązek przekazać nowemu pracodawcy nie tylko akta osobowe, ale także pozostałą dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy tych pracowników, np. dokumentację dotyczącą rozliczenia składek na ZUS czy podatku dochodowego. Pytanie: Jestem kadrową w spółce, która została przejęta wraz z ...
-
Kara porządkowa a obowiązek wysłuchania pracownika
Przepisy Kodeksu pracy dają pracodawcy możliwość zastosowania kary porządkowej w przypadku, gdy pracownik nie przestrzega ustalonej u pracodawcy organizacji i porządku pracy. Należy jednak pamiętać, że kara porządkowa może być zastosowana tylko i włącznie po uprzednim wysłuchaniu pracownika. Rozważmy następującą sytuację: Pan Paweł jest ...
-
Urlop ojcowski budzi wątpliwości
Na początku bieżącego roku weszły w życie nowe przepisy, dające młodym ojcom dodatkowe uprawnienia. Pracownicy - ojcowie dzieci do pierwszego roku życia - zyskali prawo skorzystania z tzw. urlopu ojcowskiego. Regulacje w tym zakresie wzbudzają jednak wiele wątpliwości, zwracają uwagę eksperci ADP, firmy specjalizującej się w outsourcingu funkcji ...
-
Telepraca: jakie obowiązki pracodawcy?
W przypadku niektórych form działalności pracownik może efektywnie wykonywać swoje zadania nie tylko na terenie zakładu pracy, ale także innym ustalonym miejscu. Taka forma świadczenia pracy może być korzystna zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Zawieranie umów o pracę z tzw. telepracownikami wymaga jednak od pracodawcy spełnienia pewnych ...
-
Przerwy w zatrudnieniu a wysokość odprawy pośmiertnej
Rozważmy następujący problem: zmarł pracownik, który był zatrudniony od 1 sierpnia 1995 r. do 31 stycznia 2002 r. oraz powtórnie od 1 marca 2002 r. do 22 lipca 2010 r. Czy odprawę pośmiertną należy wypłacić w wysokości 1-miesięcznego wynagrodzenia, czy do stażu pracy wliczyć poprzednie zatrudnienie i wtedy wypłacić odprawę w wysokości ...
-
Kara porządkowa i sprzeciw pracownika
Nałożenie przez pracodawcę kary porządkowej na pracownika nie musi jeszcze oznaczać, że zostanie on nią rzeczywiście ukarany. Nawet otrzymanie pisemnego zawiadomienia o ukaraniu karą porządkową nie zamyka pracownikowi drogi do uniknięcia kary, ponieważ Kodeks pracy przewiduje dla pracownika instytucję sprzeciwu. Odpowiedzialność porządkowa to ...
-
Umowa zlecenia a szkolenia BHP
Czy pracownicy zatrudniani na podstawie umowy zlecenia muszą przejść szkolenia bhp? Kwestie związane z bezpieczeństwem i higieną pracy osób zatrudnianych na podstawie umów cywilnoprawnych reguluje art. 304 § 1 Kodeksu pracy. Obowiązek przeprowadzenia szkoleń bhp dla osób zatrudnianych na podstawie umów cywilnoprawnych nie wynika bezpośrednio z ...
-
Podnoszenie kwalifikacji zawodowych: zgoda pracodawcy
Nowe przepisy o podnoszeniu kwalifikacji pracowników wywołują coraz silniejsze emocje i powodują mnóstwo pytań. Postanowiliśmy zebrać odpowiedzi na te najczęstsze lub sprawiające największe problemy. 1. Czy w razie braku umowy pracownik będzie mógł udowodnić, że pracodawca wyraził zgodę na podnoszenie kwalifikacji (od której zależą obowiązki ...
-
Odpowiedzialność pracownika i pracodawcy za szkodę
Odpowiedzialność pracownika i pracodawcy za szkodę powstaje wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania postanowień umowy (tzw. odpowiedzialność kontraktowa) lub naruszenia określonego obowiązku (odpowiedzialność deliktowa). Ze względu na specyfikę obowiązków pracowniczych, odpowiedzialność kontraktowa pracownika uregulowana jest w Kodeksie ...
-
Umowa z niepełnoetatowcem a limit godzin pracy
Zgodnie z art. 151 § 5 Kodeksu pracy (obowiązującym od 1 stycznia 2004 r.) w umowach o pracę pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy należy określić dopuszczalną liczbę godzin pracy, ponad określony w umowie wymiar czasu pracy, której przekroczenie będzie uprawniało pracownika do otrzymania, oprócz normalnego wynagrodzenia, ...
-
Pracownik niepełnoetatowy a norma czasu pracy
Pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy obowiązuje taka sama norma czasu pracy jak pracownika pełnoetatowego, czyli 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym. Natomiast pracownik niepełnoetatowy ma inny (niższy) wymiar czasu pracy (ale nie normę). Przyjrzyjmy się następującej sytuacji: ...
-
Zwolnienie z pracy z przyczyn pracodawcy
Jak podkreśla Sąd Najwyższy racjonalizacja zatrudnienia zmierzająca do obniżenia kosztów działalności pracodawcy jest uzasadnioną przyczyną do wręczenia wypowiedzenia pracownikowi (wyrok SN z 16 czerwca 1999 r., I PKN 106/99, OSN 2000/16/619). 1. Likwidacja stanowiska pracy - na co uważać? Likwidacja stanowiska pracy stanowi rzeczywistą przyczynę ...
-
Praca zmianowa a rozkład czasu pracy
Pracodawca jest zobowiązany określić w regulaminie pracy m.in. rozkład czasu pracy, czyli dokonać zapisu przewidującego możliwość pracy zmianowej. Nie ma jednak konieczności konkretnego określania godzin pracy. Czy w regulaminie pracy muszę umieścić zapis o pracy zmianowej z podaniem dokładnych godzin pracy na każdej zmianie? Pracodawca jest ...
-
Rozliczenie czasu pracy podczas delegacji
Podróżą służbową jest wykonywanie zadania poza stałym miejscem pracy pracownika lub poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy. Czasem pracy jest natomiast czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Zatem do czasu pracy bezspornie wlicza się ...
-
Upadłość firmy a prawa pracownika
Ciąża, urlop macierzyński, wychowawczy i zwolnienie lekarskie, to okres kiedy pracownik nie musi obawiać się utraty miejsca zatrudnienia. Problem pojawia się w momencie ogłoszenia przez firmę upadłości bądź likwidacji. Kobieta będąca w ciąży lub znajdująca się na urlopie macierzyńskim jest w sposób szczególny chroniona przez Prawo Pracy przed ...
-
Zwolnienie członka związku zawodowego - wyrok TK
Dnia 12 lipca 2010 r. Trybunał Konstytucyjny (dalej "TK") wydał wyrok, w którym orzekł, iż pracownik, którego zwolniono z naruszeniem przepisów o ochronie związków zawodowych, może żądać przywrócenia do pracy niezależnie od tego, czy był zatrudniony na czas określony czy nieokreślony (sygn. P 4/10). Wyrok TK był konsekwencją pytania prawnego Sądu ...
-
Dziecko przysposobione a urlop ojcowski
Pracownik, który przysposobił dziecko, będzie miał prawo do urlopu ojcowskiego, jeżeli o ten urlop wystąpi przed ukończeniem przez dziecko 12 miesięcy życia. Od 1 stycznia 2010 r. pracownik ojciec wychowujący dziecko ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze 1 tygodnia. Prawo do niego przysługuje mu jednak nie dłużej niż do ukończenia przez ...
-
Dyżury domowe a odpoczynek dobowy i tygodniowy
Kodeks pracy w żaden sposób nie określa dopuszczalnej tygodniowej liczby dyżurów domowych ani ich częstotliwości. Wprowadzenie stałego systemu dyżurów, nawet jeśli miałyby występować regularnie przez 6 dni w tygodniu, nie narusza zatem przepisów prawa pracy. Pytanie: Pracodawca chce wykorzystać przepisy Kodeksu pracy do obarczenia pracowników ...
-
Urlop na żądanie
Planując wykorzystanie urlopu wypoczynkowego dobrze jest pamiętać o pozostawieniu kilku dni na tzw. nieprzewidziane wydarzenia. Jednak, gdy potrzebny jest jeden dzień np. na załatwienie ważnych spraw w urzędzie, można też skorzystać z urlopu na żądanie. Urlop na żądanie to uprawnienie, z którego pracownicy mogą korzystać od 1 stycznia 2003 roku. ...
-
Urlop wychowawczy a prawo do urlopu uzupełniającego
W roku kalendarzowym, w którym pracownica powróci do pracy po zakończeniu urlopu wychowawczego, wymiar przysługującego jej urlopu należy ustalić stosując odpowiednio przepisy dotyczące urlopu proporcjonalnego, biorąc za podstawę 26 dni. Pytanie: Pracownica 19 maja 2009 r. urodziła dziecko. W okresie od 19 maja 2009 r. - 5 października 2009 r. ...
-
Okresowe badania lekarskie a obowiązki pracodawcy
Pracownik podlega obowiązkowo okresowym badaniom lekarskim, których celem jest ustalenie zdolności do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Badania kończą się wydaniem orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na określonym stanowisku lub istnienie takich przeciwwskazań. Pytanie: Pani zatrudniona na ...
-
Zasady udzielania urlopu szkoleniowego
Wymiar udzielonego pracownikowi urlopu szkoleniowego zależy od rodzaju zdawanego egzaminu. Nie ma na niego wpływu długości trwania kursu podnoszącego kwalifikacje zawodowe. Urlopu należy udzielić w dni pracy pracownika. Pytanie: Czy pracownikowi skierowanemu przez pracodawcę na kurs podnoszący kwalifikacje zawodowe, kończący się egzaminem, należy ...