-
Zadaniowy czas pracy a prywatne wyjście
Przyjrzyjmy się następującej sytuacji: pracownik zatrudniony w zadaniowym systemie czasu pracy został ukarany naganą. Okazało się bowiem, że w trakcie pracy udał się do hipermarketu po prywatne zakupy. Ukarany zaoponował. Podnosił, że niejednokrotnie pracuje do późnych godzin wieczornych i zawsze wywiązuje się w pełni z powierzonych mu zadań. Czy ...
-
Ekwiwalent za pranie odzieży: gdy szef nie płaci
Rozważmy następujący przypadek: z obowiązującego w firmie regulaminu pracy wynika, że pracownikom przysługuje ekwiwalent za pranie odzieży roboczej w wysokości 16 zł miesięcznie. Tymczasem od kilku miesięcy żaden z zatrudnionych nie otrzymał należnych mu pieniędzy z tego tytułu. Czy personel może domagać się wypłaty ekwiwalentu na drodze sądowej? ...
-
Nauka zawodu a prawo do urlopu
Dla pracownika, który został zatrudniony po odbyciu praktycznej nauki zawodu, jest to kolejna umowa o pracę i w związku z tym w zakresie urlopu wypoczynkowego stosuje się takie same zasady, jak dla innych pracowników zatrudniających się po raz kolejny. Przyjrzyjmy się następującej sytuacji: Czy uczeń Zasadniczej Szkoły Zawodowej, który podejmuje ...
-
Na powierzenie innej pracy można się nie zgodzić
Kodeks pracy dopuszcza możliwość tymczasowego powierzenia pracownikowi innej pracy niż umówiona. Pracodawca powinien jednak pamiętać, że nowe obowiązki muszą odpowiadać posiadanym przez zatrudnionego kwalifikacjom. W przeciwnym razie pracownik ma pełne prawo odmówić ich wykonywania. Możliwość zlecenia pracownikowi innej pracy niż określona w ...
-
Niepełnosprawny pracownik nie zawsze chroniony
Rozważmy następujący przypadek: lekarz sprawujący opiekę nad niepełnosprawnym pracownikiem wyraził zgodę, aby pacjent świadczył pracę na zasadach wynikających z przepisów K.p. (chodziło tu głównie o pozwolenie na pracę w godzinach nadliczbowych). Czy zezwolenie to jest nieodwołalne, czy też nic nie stoi na przeszkodzie, aby zatrudniony ponownie ...
-
Ochrona danych obejmuje nagrody pracownika
Przyjrzyjmy się następującej sytuacji: na firmowej tablicy ogłoszeń zawisło ogłoszenie zawierające dane pracowników, którzy w poprzednim miesiącu otrzymali nagrodę. Oprócz nazwisk wyróżnionych osób, znalazły się tam również kwoty, które powędrowały do ich kieszeni. Czy pracodawca miał prawo rozpowszechnić tego rodzaju dane? Odpowiedzi na zadane we ...
-
Tajemnica przedsiębiorstwa: dyskrecja bez rekompensaty
Przyjrzyjmy się następującej sytuacji: pracodawca zobligował pracownika do nierozpowszechniania informacji stanowiących tajemnicę firmy. Zakaz obejmuje okres dwóch lat po rozwiązaniu umowy o pracę, a za jego złamanie grozi zatrudnionemu zarówno odpowiedzialność odszkodowawcza, jak i karna. Zdaniem pracownika, zakaz ten jest tożsamy z umową o ...
-
Wynagrodzenie za przestój: umowa nie może go pozbawić
Wynagrodzenie za czas przestoju przysługuje tym osobom, które były gotowe do wykonywania pracy, ale doznały przeszkód z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Przestój w pracy nie oznacza zatem, że pracownik pożegna się z pensją i to nawet wówczas, gdy coś innego wynika z regulaminu wynagradzania, układu zbiorowego pracy czy postanowień umowy o ...
-
Zakaz konkurencji: skutki odmowy
Rozważmy następujący przypadek: pracodawca zaproponował jednemu z kierowników zawarcie umowy o zakazie konkurencji, która miałaby obejmować pozostały czas zatrudnienia oraz 18-miesięczny okres po ustaniu stosunku pracy. Pracownik nie wyraził zgody na podpisanie dokumentu, w efekcie czego wręczono mu wypowiedzenie umowy o pracę. Czy odmowa zawarcia ...
-
Ochrona danych pracownika: pozew tylko dla szefa
Rozpatrzmy następującą sytuację: na firmowym zebraniu pracodawca odczytał personelowi treść pozwu złożonego do sądu pracy przez jednego z pracowników. Zatrudniony zarzucał w nim firmie nieprawidłowości w zakresie wręczonego mu wypowiedzenia umowy o pracę. Szef przedstawił zgromadzonym nie tylko stanowisko powoda, ale również jego dane osobowe, nie ...
-
Zwolnienia grupowe: kryteria doboru pracowników
Przyjrzyjmy się następującej sytuacji: firma rozpoczęła procedurę zwolnień grupowych. W pierwszej kolejności posadę utraciły osoby zatrudnione na najlepszych warunkach finansowych. Pracodawca tłumaczył, że w obliczu złej sytuacji ekonomicznej firmy kryterium doboru pracowników do zwolnienia według wysokości wynagrodzenia jest najbardziej ...
-
Zwolnienie od pracy na mocy prawa
Podstawowym obowiązkiem pracownika jest stawienie się w pracy i wykonywanie jej w ustalonych godzinach. W niektórych sytuacjach nieobecność pracownika będzie jednak traktowana jako usprawiedliwiona. Nieobecność usprawiedliwiona z mocy prawa Nieobecność pracownika może być usprawiedliwiona z mocy prawa. Dzieje się tak w przypadku: choroby ...
-
Wypadek przy pracy: nowe przepisy
Wypadek przy pracy generuje dodatkowe obowiązki po stronie zatrudniającego. Chodzi tu m.in. o ustalenie okoliczności oraz przyczyn tego niefortunnego zdarzenia. Pracodawcy powinni pamiętać, że od 3 lipca 2009 r. obowiązują nowe przepisy w tym zakresie. 3 lipca 2009 r. utraciło moc rozporządzenie RM z 28 lipca 1998 r. w sprawie ustalania ...
-
Pracownik w sądzie: nowe dowody w apelacji
Rozważmy następujący przypadek: spór na linii pracodawca-pracownik znalazł swój finał na wokandzie sądu pracy. Wyrok okazał się korzystny dla pracodawcy. Pracownik ma zamiar odwołać się do sądu II instancji, ponieważ znalazł istotne dla jego sprawy dokumenty. Czy przedstawianie nowych dowodów w apelacji jest niczym nieograniczone? Przeprowadzanie ...
-
Urlop wychowawczy a studia wieczorowe pracownika
Przyjrzyjmy się następującej sytuacji: pracodawca dowiedział się, że pracownica przebywająca na urlopie wychowawczym rozpoczęła studia w systemie wieczorowym. Uznał więc, że zaprzestała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i wezwał ją do natychmiastowego stawienia się w pracy. Pracownica tłumaczyła, że nadal całe dnie poświęca córce. Na czas ...
-
Urlop macierzyński a oddanie dziecka do adopcji
Urlop macierzyński co do zasady przysługuje każdej pracownicy, która powitała na świecie swego potomka. Zdarza się jednak, że kobieta z jakiś przyczyn rezygnuje z wychowania dziecka i oddaje je np. do adopcji. Co wówczas? Jak wyglądają jej uprawnienia w zakresie urlopu macierzyńskiego? Sytuację, o której mowa we wstępie, reguluje art. 182 K.p. ...
-
Pracownica w ciąży - czy warto informować szefa?
Rozważmy następujący przypadek: pracodawca dowiedział się, że jedna z pracownic, zatrudniona na stanowisku grafika komputerowego na pełen etat, spodziewa się dziecka. Rzecz w tym, że zainteresowana, jak dotąd, nie poinformowała go o tym fakcie. Czy w takiej sytuacji szef ma prawo zażądać od niej zaświadczenia o ciąży? Zmusić nie można, ale… ...
-
Ustawa antykryzysowa: umowy na czas określony
Przepisy dotyczące zawierania umów na czas określony, które wprowadziła tzw. ustawa antykryzysowa, nie są jednoznaczne i budzą wiele wątpliwości. Jak odnoszą się one np. do umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy, czyli przed 22 sierpnia br.? Umowy na czas określony zawarte przed 22 sierpnia 2009 r. i trwające dłużej niż do 31 grudnia ...
-
Oddelegowanie pracownika do innej pracy
Pracodawca nie może, chociażby czasowo, oddelegować pracownika do świadczenia innego rodzaju pracy, jeśli lekarz medycyny pracy nie orzeknie o braku przeciwwskazań do jej świadczenia. Przyjrzyjmy się następującej sytuacji: Od 6 miesięcy pracuję na stanowisku rejestratorki medycznej. Przez wiele lat pracowałam na stanowisku technik dentystyczny. Z ...
-
Urlop wychowawczy a wypowiedzenie zmieniające
Pracownica uprawniona do urlopu wychowawczego podlega ochronie przed wypowiedzeniem umowy oraz warunków pracy i płacy od dnia złożenia wniosku o obniżenie wymiaru zatrudnienia do dnia powrotu do poprzedniego (pełnego) etatu, jednak nie dłużej niż przez łącznie 12 miesięcy. W razie obniżenia wymiaru etatu pracownica musi się jednak liczyć z ...
-
Karta ewidencji czasu pracy
Czy karty ewidencji pracy muszą być prowadzone jako karty roczne czy jako karty miesięczne? Czy muszę dla każdego pracownika prowadzić kartę roczną, jeśli prowadzę karty miesięczne? Wystarczy wybrać jedną z metod prowadzenia karty tj. albo roczną albo miesięczną. Dowolna forma prowadzenia karty Obowiązkiem pracodawcy jest prowadzenie indywidualnej ...
-
Wypowiedzenie umowy a odszkodowania pracownicze
Sąd Najwyższy (dalej "SN") wydał uchwałę, w której wskazał wyczerpujące podstawy prawne przyznawania odszkodowań pracowniczych (sygn. akt I PZP 2/09, dalej "uchwała"). W podniesionej sprawie pracownik żądał odszkodowania w wysokości 20 000 złotych wraz z odsetkami za okres pozostawania bez pracy z powodu niezgodnego z prawem wypowiedzenia przez ...
-
Umowa o pracę a wypowiedzenie i kwota odstępnego
Możliwość zastosowania dłuższego niż wskazany w Kodeksie pracy okresu wypowiedzenia musi być oceniana indywidualnie. To właśnie od oceny okoliczności danego stanu faktycznego będzie zależało, czy przyjęte rozwiązanie jest korzystniejsze dla pracownika, a tym samym zgodne z prawem. Zastrzeżenie odstępnego należy uznać za możliwe, jeśli do jego ...
-
Prawo do godziwego wynagrodzenia
Kodeks pracy (art. 13) stanowi, iż wynagrodzenia za pracę powinno mieć godziwą wysokość. Niejednokrotnie jednak zatrudnieni twierdzą, że ich prawo do godziwej pensji istnieje tylko i wyłącznie w przepisach. Czy pracownik może na podstawie wspomnianego przepisu domagać się w sądzie pracy podwyższenia wynagrodzenia, które wydaje mu się za niskie? ...
-
Sąd pracy: koszty egzekucji nie obciążają pracownika
Rozważmy następującą sytuację: sąd zadecydował o przywróceniu pracownika do pracy. Pracodawca robił wszystko, aby do tego nie dopuścić, w efekcie czego do sądu pracy trafił skierowany przez zatrudnionego wniosek o egzekucję wyroku. Ani wniosek, ani wymierzane grzywny nie skłoniły szefa do zmiany postępowania. Ostatecznie pracodawca miał zostać ...
-
Urlop macierzyński dla ojca
W jakich przypadkach to pracownik-ojciec może korzystać z urlopu macierzyńskiego (podstawowego i dodatkowego) zamiast matki dziecka? Czy matka ma obowiązek wykorzystać jakąś część urlopu macierzyńskiego i dopiero może skorzystać z niego ojciec? Czy ojciec jest wówczas chroniony przed zwolnieniem? Jeśli pracownica nie może lub nie chce wykorzystać ...
-
Sąd pracy: pracownik musi udowodnić swoją trzeźwość
Rozważmy następującą sytuację: jeden z zatrudnionych został zwolniony w trybie natychmiastowym. Powodem rozwiązania umowy była niedyspozycja związana z nadużywaniem alkoholu. Pracownik twierdził jednak, że podczas pracy był trzeźwy. Ponadto utrzymywał, że nie przeprowadzono żadnych badań potwierdzających jego niedysponowanie. Ostatecznie sprawa ...
-
Przejęcie firmy a zmiana rodzaju umowy pracownika
Przyjrzyjmy się następującej sytuacji: firma została przejęta przez nowego pracodawcę, który zobowiązał przez okres 3 lat zatrudniać przejęty personel. Nowy szef chce wręczyć pracownikom wypowiedzenia zmieniające, na podstawie których zmianie ulegnie rodzaj ich umów o pracę. Umowę na czas nieokreślony ma zastąpić umowa na okres wspomnianych 3 lat. ...
-
Wypowiedzenie umowy a zwolnienie ze świadczenia pracy
Przyjrzyjmy się nastepującej sytuacji: Pracownik jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę nas czas określony (okres wypowiedzenia 2 tygodnie). Badania okresowe wykazały jego niezdolność do pracy na zajmowanym stanowisku. W jaki sposób prawidłowo rozwiązać z nim umowę o pracę uwzględniając zwolnienie ze świadczenia pracy? Jak wypłacić ...
-
Zmiana warunków zatrudnienia a ochrona związkowa
Czy wypowiadając pracownikowi pełnienie funkcji kierowniczej z przyczyn leżących po stronie pracownika należy powiadomić związek zawodowy działający na terenie zakładu? Pracownik jest członkiem związku, ale nie jest objęty ochroną związkową? Pracodawca wypowiadając pracownikowi, zatrudnionemu na podstawie umowy bezterminowej, warunki pracy i płacy ...
-
Naruszenie dóbr osobistych pracownika: roszczenia
Obowiązkiem każdego pracodawcy jest wykazywanie należytego szacunku dla dóbr osobistych zatrudnionych. W praktyce zdarza się jednak, że działania szefa odbiegają od ustawowo wyznaczonych standardów. Przyjrzyjmy się jakich roszczeń może dochodzić pracownik w ramach ochrony swoich dóbr osobistych? Przypomnijmy, zgodnie z art. 11 K.p., pracodawca ...
-
Zakaz konkurencji a nieterminowa wypłata odszkodowania
Rozważmy następującą sytuację: z firmą pożegnał się pracownik, który podpisał umowę o zakazie konkurencji przez okres 12 miesięcy po ustaniu stosunku pracy. Ustalone odszkodowanie miało stanowić równowartość rocznego wynagrodzenia i trafić do jego rąk w dniu rozwiązania umowy o pracę. Tak się jednak nie stało. 3 miesiące po odejściu z firmy ...
-
Za wadliwe rozwiązanie umowy tylko jedna sankcja
Rozważmy następujący przypadek: w treści umowy o pracę przedstawionej pracownikowi znalazło się miejsce dla postanowień, na mocy których w razie nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia zatrudniony ponosi - oprócz odpowiedzialności wynikającej z przepisów K.p. - dodatkową odpowiedzialność odszkodowawczą wobec pracodawcy. Czy ...
-
Ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika
Pracownik ma prawo pożegnać się z firmą w trybie natychmiastowym, tj. bez wypowiedzenia. Możliwość ta przysługuje jednak tylko w ściśle określonych przypadkach. Należy do nich m.in. ciężkie naruszenie przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec zatrudnionego. Zastanówmy się, jakie czyny szefa mogą zostać w ten sposób zakwalifikowane. ...
-
Zwolnienia grupowe: procedury
Procedurę zwolnień grupowych reguluje ustawa z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (tzw. "ustawa o zwolnieniach grupowych"). Umożliwia ona pracodawcom rozwiązanie w krótkim czasie umów o pracę z większą liczbą pracowników, w przypadku reorganizacji zakładu ...