-
Dla kogo równoważny czas pracy?
Czasu pracy pewnych kategorii pracowników nie można regulować sztywnymi dobowymi i tygodniowymi normami. Wynika to przede wszystkim ze specyficznego charakteru danej pracy. Przepisy art. 135 - 137 k.p. oraz 143 i 144 k.p. umożliwiają pracodawcom wprowadzenie, po spełnieniu przesłanek określonych w kodeksie, szczególnego rodzaju czasu pracy, ...
-
Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy
Strony stosunku pracy mogą zawrzeć umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Pracownik, który wyrazi zgodę na podpisanie takiego dokumentu, musi jednak otrzymać odszkodowanie. Jak powinna wyglądać taka umowa? Czy niezawarcie w niej postanowień dotyczących odszkodowania powoduje jej nieważność? Kwestie dotyczące zakazu konkurencji po ...
-
Umowa o zakazie konkurencji: odstąpienie pracodawcy
Sąd nie ma prawa badać zasadności decyzji pracodawcy o odstąpieniu od umowy o zakazie konkurencji. W dniu 4 lutego 2009 roku Sąd Najwyższy ("SN") orzekł, że tylko od pracodawcy zależy czy chce być dalej związany umową o niepodejmowaniu działalności konkurencyjnej. SN rozsądził spór dotyczący wypłaty odszkodowania za niepodejmowanie działalności ...
-
Spadły koszty zatrudnienia pracowników 50+
Ledwie upłynął styczeń, a w 2009 r. już weszły w życie trzy zmiany Kodeksu pracy. W dniu 1 stycznia podwyższone zostały wymiary urlopów macierzyńskich, 18 stycznia weszły w życie zmiany w zakresie ochrony przed dyskryminacją w zatrudnieniu. Trzecia zmiana nastąpiła 1 lutego wprowadziła ją ustawa z 19.12.2008 r. o zmianie ustawy o promocji ...
-
Współodpowiedzialność materialna - podstawowe informacje
Zgodnie z art. 125 § 1 K.p., określony zespół pracowników może przyjąć wspólną odpowiedzialność materialną za mienie powierzone mu łącznie z obowiązkiem wyliczenia się. Taki system organizacji pracy sprawdza się zwłaszcza w sklepach i magazynach, gdzie dość często dochodzi do powstania niedoborów. Należy jednak pamiętać, że ustawodawca przewidział ...
-
Odpowiedzialność za BHP - kadra kierownicza
Wszyscy pracownicy, niezależnie od branży i zajmowanego stanowiska, muszą wypełniać obowiązki wypływające z przepisów i zasad BHP. Szczególna odpowiedzialność spoczywa jednak na pracownikach kadry kierowniczej, ponieważ to oni odpowiadają za organizację pracy swoich podwładnych oraz stanowiska ich pracy. Aby robić to skutecznie i zgodnie z ...
-
Ocena pracy nauczyciela
Nauczyciel, podobnie jak każdy pracownik, podlega ocenie swego przełożonego. Dyrektor szkoły ma więc prawo sprawdzić, na ile kadra nauczycielska wywiązuje się ze swoich obowiązków zawodowych. Przeprowadzenie takiej weryfikacji jest jednak dość sformalizowane. Ogólne zasady oceniania nauczycieli wynikają z przepisów ustawy z 26 stycznia 1982 r.- ...
-
Wiek emerytalny: wypowiedzenie umowy to dyskryminacja?
Osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie prawa do emerytury nie może stanowić wyłącznej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę - tak stwierdził Sąd Najwyższy ("SN") w uchwale z dnia 21 stycznia 2009 roku o sygn. akt II PZP 13/08. Rzecznik Praw Obywatelskich zadał SN pytanie prawne, w którym żądał on odpowiedzi, czy samo osiągnięcie ...
-
Umowa o zakazie konkurencji a brak określenia odszkodowania
Skutki braku określenia odszkodowania za powstrzymanie się od działalności konkurencyjnej w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Kodeks pracy (art. 101[1] KP i nast.) przewiduje możliwość zobowiązania pracownika do powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej względem pracodawcy na podstawie pisemnej umowy o zakazie ...
-
Umowa o pracę może być korzystniejsza niż regulamin
Rozpatrzmy następujący przypadek: firma zawarła z pracownikiem umowę o pracę na czas nieokreślony. Z postanowień dokumentu wynikało, że oprócz wynagrodzenia zasadniczego pracownik będzie otrzymywać dodatek zmianowy. Już po dokonaniu tych ustaleń okazało się jednak, że zakładowe przepisy dotyczące płac nie przewidują żadnych fakultatywnych ...
-
Urlop na żądanie: czy zawsze można go żądać?
W każdym roku kalendarzowym pracownik ma prawo domagać się od pracodawcy dodatkowych 4 dni wolnych od pracy, czyli tzw. urlopu na żądanie. Instytucja ta nie przysparza większych kłopotów interpretacyjnych. W niektórych jednak przypadkach nagły urlop może godzić w pracowniczy obowiązek dbania o dobro zakładu pracy. Przyjrzyjmy się następującej ...
-
Kara porządkowa a złe wyniki pracy
Pracownik działu marketingu odpowiedzialny za pozyskiwanie nowych klientów od kilku miesięcy osiąga niezadowalające pracodawcę wyniki. Rezultaty jego pracy są o wiele gorsze niż pozostałych osób zatrudnionych na tym samym stanowisku. Wobec powyższego szef postanowił zdyscyplinować nieefektywnego podwładnego wymierzając mu karę nagany. Czy ...
-
Wypowiedzenie umowy o pracę a niewykryta ciąża
Przyjrzyjmy się następującemu przypadkowi: pracodawca wręczył księgowej wypowiedzenie umowy o pracę za porozumieniem stron oraz wypłacił rekompensatę za utratę gwarancji zatrudnienia. Kilkanaście dni później okazało się, że pracownica spodziewa się dziecka. Czy w takiej sytuacji zadziała ochrona przysługująca kobietom w ciąży? Czy też umowa ...
-
Zmiana stanowiska pracy a konieczność zmiany umowy o pracę
Rozważmy następujący przypadek: zatrudniamy pracownika na umowę na czas nieokreślony na stanowisku administracyjnym. Zamierzamy zmienić pracownikowi stanowisko na pracownik ds. personalnych w celu zastępstwa osoby przebywającej na zwolnieniu lekarskim i docelowo macierzyńskim (może też wychowawczym). Czy możemy zmienić pracownikowi stanowisko ...
-
Urlop macierzyński: po powrocie dotychczasowy etat
Od 1 stycznia 2009 r. obowiązują nowe przepisy Kodeksu pracy w zakresie uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem. Skonkretyzowana została m.in. sytuacja osób powracających z urlopu macierzyńskiego. Na mocy nowelizacji pracodawca ma obowiązek dopuścić takie osoby do pracy na dotychczasowym stanowisku. Do tej pory tego rodzaju przywilej ...
-
Zwolnienie lekarskie: szef sprawdzi czy należy się L4
Szef ma prawo zweryfikowania, czy dostarczone przez pracownika zwolnienie chorobowe czyni zadość wymogom formalnym przewidzianym dla takich zaświadczeń. Może również sprawdzić, czy chory prawidłowo je wykorzystuje. Zwolnienia lekarskie ma umożliwić pracownikowi powrót do zdrowia i pełni sił. Może być także wydawane w celu sprawowania opieki nad ...
-
Nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy a kara porządkowa
Rozważmy następujący przypadek: pracownik nie był w pracy od 19 do 23 stycznia 2009 r. Nie poinformował pracodawcy o przyczynie nieobecności. Nadmieniam, że przyszedł do pracy 26 stycznia i za dni nieobecności nie dostarczył zwolnienia lekarskiego. Chcemy mu dać karę upomnienia. Czy możemy (korzystnie dla pracownika) na te dni nieobecności ...
-
Wypadek przy pracy: przyczyną stres psychiczny?
Wypadki to niestety nieodłączny element procesu pracy. Niekiedy jednak kwalifikacja nieszczęśliwego zdarzenia jako przyczyny zewnętrznej powodującej wypadek przy pracy jest dość trudna. Pod tym kątem niezwykle skomplikowane są przypadki stresu psychicznego w pracy, w następstwie którego dochodzi u pracownika do zawału serca. W poszukiwaniu ...
-
Zakaz konkurencji a umowa agencyjna
Przepisy dotyczące zakazu konkurencji są liczniejsze niż się wydaje i dotyczą różnych grup pracowniczych. Zakazem tym mogą także zostać objęte osoby, które zatrudnione są w oparciu o umowę agencyjną. Szczegółowych przepisów odnośnie reguł, którymi rządzi się praca agentów należy szukać w Kodeksie cywilnym. Tam też można odnaleźć regulacje w ...
-
Agencja pracy tymczasowej: regulamin musi być
Rozpatrzmy następującą sytuację: agencja pracy tymczasowej zatrudnia w oparciu o umowę o pracę siedmiu stałych pracowników. Reszta personelu (od kilkunastu do kilkudziesięciu osób) to pracownicy tymczasowi, którzy wprawdzie świadczą pracę na tej samej podstawie prawnej co stała załoga, ale przeważnie zatrudniani są na bardzo krótkie okresy. Duża ...
-
BHP w firmie: czynniki rakotwórcze i mutagenne
Wykaz substancji i preparatów, czynników i procesów o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, na których działanie mogą być narażeni niektórzy pracownicy to lista składającą się z bagatela ośmiuset dziewiętnastu pozycji. Występowanie którejś z tych substancji w środowisku pracy przesądza o konieczności zachowania szczególnych środków ostrożności. ...
-
Dyscyplinarne zwolnienie ciężarnej bez zgody związków
Stosunek pracy kobiety spodziewającej się dziecka objęty jest szczególną ochroną. Nie oznacza to jednak, że ujdzie jej płazem ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. Pracodawca może zwolnić pracownicę w trybie art. 52 K.p., pod warunkiem że na taki krok zgadza się zakładowa organizacja związkowa. Związki zawodowe nie działają jednak w każdej ...
-
Dodatek za godziny nadliczbowe a kadra zarządzająca
Rozpatrzmy następującą sytuację: kierownik sekcji ds. logistyki w firmie transportowej na polecenie przełożonego zostaje w pracy po godzinach. Taka sytuacja ma miejsce niemal codziennie, jednak pracownik nie dostaje dodatku za nadgodziny. Szef utrzymuje bowiem, że kadra zarządzająca zobligowana jest do pracy w godzinach nadliczbowych bez ...
-
System pracy w ruchu ciągłym a praca zmianowa
Fakt funkcjonowania firmy przez 24 godz. na dobę nie uzasadnia zastosowania systemu pracy w ruchu ciągłym. Można go bowiem wprowadzić tylko w szczególnych przypadkach. Jednak tam gdzie nie można zastosować ruchu ciągłego ratunkiem może być praca zmianowa w systemie podstawowym lub równoważnym. Są to dwie różne organizacje czasu pracy - często ...
-
Pracownik tymczasowy a bhp w firmie
Ustawodawca poświęca dość dużo uwagi powinnościom, którym powinien sprostać pracodawca, jeżeli chodzi o zapewnienie podwładnym bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Obowiązki w tym zakresie spoczywają zarówno na barkach zatrudniających pracowników sensu stricte, jak również na pracodawcach użytkownikach, korzystających z usług agencji pracy ...
-
Naruszenie praw pracownika a kodeks karny
Pracodawcę, naruszającego prawa swoich podwładnych, mogą spotkać przykre konsekwencje takiego zachowania. Warto jednak pamiętać, że kary wynikają nie tylko z przepisów prawa pracy i kodeksu cywilnego. W określonych przypadkach nieuczciwy szef może ponieść również odpowiedzialność karną. Przestępstwom przeciwko prawom osób wykonujących pracę ...
-
Kiedy pracownikowi można obniżyć wynagrodzenie za pracę?
Zawierając umowę o pracę, strony muszą uzgodnić określony rozmiar, formę i inne szczegóły dotyczące warunków zatrudnienia (mówi o tym art. 29 Kodeksu Pracy). W ramach umowy tej pracownik zobowiązuje się wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do zaleceń pracodawcy (art. 100 Kodeksu Pracy), pracodawca zaś zobowiązuje się wypłacać ...
-
Zagubione dokumenty a odpowiedzialność pracodawcy
Pracodawca, nawiązując stosunek pracy, wymaga od pracownika przedstawienia stosownych dokumentów. Bywa, że niektóre z nich (np. dyplom ukończenia studiów, świadectwo pracy) zatrzymuje, aby sporządzić z nich kopię lub odpis. Życie lubi jednak płatać figle i może się zdarzyć, że dokumenty te zaginą lub ulegną zniszczeniu. Co wówczas? Czy ...
-
Zaległy urlop wypoczynkowy
Jeżeli pracownik nie wykorzysta całego przysługującego mu urlopu w danym roku kalendarzowym, powinien wykorzystać cały zaległy urlop najpóźniej do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego. Zgodnie ze stanowiskiem GIP nie dotyczy to jednak niewykorzystanych dni urlopu na żądanie, z których można skorzystać w późniejszym terminie. ...
-
Ochrona zdrowia pracowników a promieniowanie jonizujące
Specyfika wykonywania niektórych zawodów powoduje konieczność przebywania pracowników w narażeniu na promieniowanie jonizujące. Pracodawca nie może zapominać, że szczególnie ważna w takim przypadku jest ochrona zdrowia pracowników. Z promieniowaniem jonizującym można spotkać się w różnych sytuacjach. Przede wszystkim narażone na nie są osoby ...
-
Zróżnicowanie płac musi mieć obiektywne powody
Przyjrzyjmy się następującej sytuacji: pracownica biura rachunkowego z 19-letnim stażem otrzymuje pensję w wysokości 1800 zł netto. Od dwóch miesięcy firma zatrudnia również na równorzędnych stanowiskach "młody narybek", który od pierwszego dnia pracy zarabia o 100 zł więcej niż wieloletnia księgowa. Pracownica zarzuca pracodawcy nierówne ...
-
Spory ze stosunku pracy a ugoda sądowa
Strony stosunku pracy, między którymi doszło do sporu, mogą i powinny starać się rozstrzygnąć go polubownie. Jeżeli to się nie udaje, sprawa najczęściej trafia na wokandę sądu. Warto pamiętać, że nawet wtedy nie jest jeszcze za późno, aby pójść na wzajemne ustępstwa- właśnie temu służy m.in. ugoda sądowa. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że ...
-
Wiek emerytalny a zmiana warunków pracy
Pracownica skończyła 60 lat. Nie chce przejść na emeryturę. Chcielibyśmy zmniejszyć jej wymiar etatu na ½. Czy musimy podawać uzasadnienie w wypowiedzeniu? Czy jeśli nie przyjmie nowych warunków umowa rozwiąże się z upływem wypowiedzenia, tj. 3 miesięcy w tym przypadku? Jeśli umowa została zawarta na czas nieokreślony, pracodawca zmieniając ...
-
Szkolenie pracownika poza miejscem pracy a wynagrodzenie
Praktyczne szkolenie pracowników powinno się odbywać w ramach stosunku pracy, natomiast poza tym stosunkiem może być organizowane tylko wtedy, gdy szkoleniowy cel i metody działania wyraźnie dominują nad wykonywaniem obowiązków pracowniczych. Wyrok SN z 25 stycznia 2005 r., I PK 144/04 Stan faktyczny: Jerzy B. został wysłany na szkolenie do USA ...
-
Czasowe powierzenie innej pracy
Rozpatrzmy następującą sytuację: jeden z pracowników, zatrudniony na kluczowym stanowisku, niespodziewanie odchodzi z firmy. Pracodawca nie może znaleźć odpowiedniej osoby, której mógłby powierzyć wakat. Decyduje zatem, że od października 2008 do lutego 2009 obowiązki ekspracownika przejmie inny z zatrudnionych, który posiada odpowiednie ...