-
Średniotygodniowy i dobowy czas pracy a nadgodziny
Każdy pracodawca i każda kadrowa wie, że godziny nadliczbowe dzielą się na "dobowe" i "średniotygodniowe". Kiedy jednak powstają jedne, a kiedy drugie nadgodziny? Z tym już jest gorzej, a warto to wiedzieć, ponieważ inne dodatki wypłacasz za nadgodziny dobowe, a inne za tygodniowe. Odmienne są również terminy, w jakich należy je wypłacać. Praca ...
-
Przedawnienie roszczeń ze stosunku pracy
Konflikty na linii pracownik - pracodawca niejednokrotnie znajdują swój finał w sądzie. Strona, która dochodzi swych roszczeń powinna pamiętać, że kluczowe znaczenie dla rozpatrzenia sprawy ma to, czy roszczenie nie uległo przedawnieniu. Zgodnie bowiem z przepisami Kodeksu pracy, roszczenia przedawnionego dochodzić już nie można. Omawiane ...
-
Jakie przerwy w pracy wlicza się do czasu pracy?
Na czas pracy składa się nie tylko efektywny czas pracy, ale często różnego rodzaju przerwy. Są też przerwy, które wprawdzie prawo pracy przewiduje, ale których nie wliczasz do czasu pracy. Są w końcu przerwy, których Kodeks pracy nie przewiduje, ale których pracownicy udzielają sobie sami, np. przerwa "na dymka". Jak te wszystkie przerwy ...
-
Czas wolny czy dodatek do wynagrodzenia za nadgodziny?
Rozważmy następujący przypadek: czy jeżeli w danym miesiącu wystąpiło 20 nadgodzin, to możemy np. za 10 z nich zapłacić, a pozostałe 10 zrekompensować czasem wolnym? Tak, jest możliwe stosowanie rekompensaty mieszanej, czyli płacenie za niektóre nadgodziny, przy jednoczesnym udzielaniu czasu wolnego za pozostałe z nich. Istnieje kilka możliwości ...
-
Przerwa w pracy na karmienie piersią
Naturalne karmienie to bez wątpienia najlepszy ze sposobów zdrowego odżywiania malucha. Pamięta o tym również Kodeks pracy, przewidując dla karmiących pracownic szczególne uprawnienia. Wymiar przerw Zgodnie z art. 187 § 1 i 2 K.p., pracownicy karmiącej dziecko piersią przysługuje na okres tego karmienia przerwy w pracy. Ich wymiar, uzależniony od ...
-
Jakie przerwy w pracy przysługują pracownikom?
Każdy zatrudniony, którego dobowy wymiar czasu pracy przekracza 6 godzin, ma prawo do co najmniej 15-minutowej przerwy, wliczanej do czasu pracy. Przepisy przewidują również inne rodzaje przerw, które przysługują pracownikom w zależności od specyfiki wykonywanych obowiązków czy np. szczególnych uprawnień. Przerwa powszechna Zgodnie z art. 134 ...
-
Okres wypowiedzenia umowy o pracę: jak go skrócić?
Kodeks pracy daje pracodawcy prawo do skrócenia okresu wypowiedzenia. Trzeba jednak pamiętać, że możliwość ta przysługuje tylko i wyłącznie po spełnieniu ustawowych warunków, których w tym przypadku jest niemało. Okres wypowiedzenia to czas, który ma służyć pracownikowi na adaptację do nowej sytuacji (pogodzenie się z utratą pracy i koniecznością ...
-
Sporządzanie umowy o dzieło - podstawy
Poznaj odpowiedź, na 5 ważnych pytań dotyczących sporządzania umowy o dzieło. Jak określić wynagrodzenie za dzieło? Wynagrodzenie możesz określić w konkretnej wysokości, np. 4 000 zł. (tzw. wynagrodzenie ryczałtowe) lub orientacyjnie poprzez zestawienie planowanych prac (robocizny) i kosztów materiałów niezbędnych do wykonania dzieła ( ...
-
Czas pracy: co powinien zawierać regulamin pracy?
W regulaminach pracy w rozdziale Czas pracy informacji często jest za dużo albo za mało. Określone jest to, co nie jest obowiązkowe, natomiast brakuje tego, co koniecznie powinno się tam znaleźć. Sprawdź więc jakie niezbędne minimum powinien zawierać regulamin pracy w odniesieniu do czasu pracy w Twojej firmie. W regulaminie pracy powinieneś ...
-
Praca w godzinach nadliczbowych: czy można odmówić?
Pracodawca ma prawo wzywać swoich podwładnych do pracy w godzinach nadliczbowych Pomimo, że jednym z podstawowych obowiązków pracownika jest stosowanie się do poleceń przełożonego, w niektórych sytuacjach może on odmówić wykonywania obowiązków zawodowych w godzinach wykraczających poza rozkład czasu pracy. Uprawnienie pracodawcy w tym zakresie nie ...
-
Czym jest działalność konkurencyjna?
Kodeks pracy zakazuje pracownikowi prowadzenia działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy. Jednocześnie jednak nie określa, czym ona w istocie jest. Brak definicji ustawowej niejednokrotnie owocuje tu powstawaniem sporów między stronami stosunku pracy. Czym zatem jest działalność konkurencyjna? Zgodnie z art. 1011 § 1 K.p., pracownik (w zakresie ...
-
Czy ruchomy czas pracy powoduje nadgodziny?
Ruchomy system czasu pracy jest bardzo wygodny dla pracowników, bo mogą oni sami sobie ustalać godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy. Systemu tego na próżno jednak szukać w Kodeksie pracy i w związku z tym jak zwykle budzi on sporo wątpliwości. Przede wszystkim, czy taka organizacja czasu pracy nie powoduje powstania nadgodzin z tytułu ...
-
Prawa autorskie a praca na etat
Zatrudnieni w firmach programiści, architekci czy np. ilustratorzy czasopism opracowują w ramach swych obowiązków pracowniczych autorskie projekty, z których ich przełożony może korzystać. Powstałe utwory chroni prawo autorskie. O ile autorskie prawa osobiste zawsze należą do twórcy, o tyle trzeba pamiętać, że prawa majątkowe do utworu przeważnie ...
-
Spory ze stosunku pracy - polubowne rozwiązania
Kiedy na linii pracodawca-pracownik iskrzy, a konflikty zaczynają w zawrotnym tempie narastać, często jedna ze stron decyduje się na skierowanie sprawy do sądu pracy. Podjęcie tak radykalnego kroku warto jednak poprzedzić próbą polubownego rozwiązania sporu. W ten sposób można zaoszczędzić i czas i pieniądze. Zgodnie z art. 243 K.p., pracodawca i ...
-
Czy wliczać do czasu pracy szkolenia BHP pracowników?
Czy szkolenia bhp powinny odbywać się w godzinach pracy? Czy inne szkolenia trzeba zaliczać do czasu pracy? Czy pracownik ma obowiązek brać udział w szkoleniach organizowanych poza godzinami pracy? Jakie przepisy stosować jeśli szkolenie odbywa się poza godzinami pracy? Odpowiedzi na powyższe pytania znajdują się w tekście. Czas trwania szkoleń ...
-
Jak działa komisja pojednawcza w firmie?
Spory za stosunku pracy niejednokrotnie znajdują swój finał w sądzie pracy. Jeżeli jednak w zakładzie pracy funkcjonuje komisja pojednawcza, pracownik może spróbować polubownie rozstrzygnąć spór właśnie z jej pomocą. Zarówno dla pracodawcy, jak i podwładnego może to być o wiele lepsze rozwiązanie Niestety na ponad 2 miliony podmiotów gospodarczych ...
-
Prywatne wyjście z pracy podczas przerwy lunchowej?
Rozważmy następujący przypadek: czy można udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego na część dnia roboczego? Nasz pracodawca czasem pozwala pracownikom załatwianie spraw prywatnych podczas dnia pracy. Pracownicy wpisują takie "wyjścia" do odpowiedniej ewidencji. Najwygodniej byłoby nam odliczać te godziny z urlopu wypoczynkowego. Ale mam ...
-
Prawa pracownika: czy można krytykować pracodawcę?
Nic nie stoi na przeszkodzie, aby pracownik wyrażał krytyczne poglądy na temat organizacji pracy w swojej firmie. Musi jednak pamiętać o zachowaniu tu stosownej formy. Co więcej, powinien mieć na względzie również to, że nie wolno mu przy tym np. obrażać przełożonego. W przeciwnym razie może stracić pracę. Granice krytyki Sami pracodawcy ...
-
Nieusprawiedliwiona nieobecność przyczyną zwolnienia?
Jednym z najpoważniejszych naruszeń podstawowych obowiązków pracowniczych jest nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy. Nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy może być przyczyną zwolnienia Przepisy nie precyzują, ile miałaby trwać taka nieobecność, aby pracodawca mógł zwolnić pracownika, dlatego w każdym przypadku należy badać wszystkie ...
-
Tajemnica przedsiębiorstwa, służbowa i zawodowa
Kodeks pracy zobowiązuje pracowników do zachowania tajemnicy w zakresie informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Równocześnie obliguje też do przestrzegania tajemnicy określonej w odrębnych przepisach. Zastanówmy się, jakiego rodzaju informacje można zabezpieczyć przed wydostaniem się na zewnątrz firmy i czym w istocie ...
-
Ochrona przedemerytalna a wypowiedzenie umowy o pracę
Przepisy Kodeksu pracy ograniczają uprawnienia pracodawcy w zakresie wypowiadania umów o pracę pracownikom, którzy korzystają z ochrony emerytalnej. Co do zasady, wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi, nad którym rozpięto emerytalny parasol ochronny, jest właściwie niemożliwe. W pewnych sytuacjach można natomiast wypowiedzieć mu warunki pracy i ...
-
Wadliwa praca a prawo do wynagrodzenia
W życiu codziennym pomyłki przytrafiają się niemal każdemu. Podobnie dzieje się w pracy. Jeżeli pracownik wadliwie wykonał powierzone mu zadanie, pracodawca ma prawo wyciągnąć konsekwencje. Jak to wygląda w praktyce? Zgodnie z art. 22 § 1 K.p., wraz z nawiązaniem stosunku pracy pracownik zobowiązuje się m.in. do wykonywania określonego rodzaju ...
-
Mobbing - definicja, geneza, przeciwdziałanie
Na mocy nowelizacji z 14 listopada 2003 r. Kodeks pracy poszerzył zakres obowiązków pracodawcy, a mianowicie, od 1 kwietnia 2004 r. spoczywa na nim również przeciwdziałanie mobbingowi w zakładzie pracy. Warto się więc zastanowić, czym on w istocie jest. Jak odróżnić go np. od molestowania czy dyskryminacji? I w końcu, co grozi szefowi, który ...
-
Różne systemy i okresy rozliczeniowe czasu pracy
Rozważmy następujący przypadek: czy możemy stosować różne systemy czasu pracy w ciągu roku? Czy możemy stosować różne systemy dla różnych pracowników w tym samym czasie albo systemy równoważne o różnych okresach rozliczeniowych? Np. czy możemy pracownikowi zatrudnionemu w marcu wyznaczyć 4 miesięczny okres rozliczeniowy od marca do czerwca ( ...
-
Odpowiedzialność pracowników: kara porządkowa
Przepisy Kodeksu pracy przewidują możliwość ukarania pracownika za różnego rodzaju przewinienia. Stosownym narzędziem jest tu m.in. kara porządkowa. Można ją jednak zastosować tylko w określonych przypadkach. Warto się więc zastanowić, jakie są jej dopuszczalne rodzaje? Kiedy można nałożyć ją na podwładnego? Jakie są kryteria karania? Kary ...
-
Wypowiedzenie wysłane pocztą a data rozwiązania umowy
Rozważmy następujący przypadek: rozwiązaliśmy z pracownikiem umowę dyscyplinarnie. Oświadczenie wysłaliśmy pocztą za poświadczeniem odbioru. Jaką datę powinnam wpisać w świadectwie pracy jako datę rozwiązania umowy? Datę wysłania pisma czy otrzymania zwrotki? Jeśli pracownik nie odbierze pisma czy umowa rozwiąże się z datą drugiego awizowania, czy ...
-
Choroba zawodowa a obowiązki pracodawcy
Długotrwała praca w szkodliwych warunkach zwiększa ryzyko zachorowania na chorobę zawodową. Dlatego też Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do szeregu działań związanych m.in. z kierowaniem pracowników na badania lekarskie. Zakres obowiązków, którym powinno sprostać szefostwo jest jednak znacznie szerszy. O czym trzeba pamiętać? Czym jest choroba ...
-
Umowa o pracę nakładczą a akta osobowe pracownika
Osoba, która świadczy pracę w oparciu o umowę o pracę nakładczą nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy. Warunki wykonywania pracy nakładczej regulują szczególne przepisy. Nie narzucają one jednak obowiązku prowadzenia dokumentacji pracowniczej wykonawców. Tymczasem prowadzenie akt osobowych chałupników bywa czasami pomocne. Pomimo, że ...
-
Zatrudnianie dzieci: kiedy jest możliwe?
Zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, zatrudnianie małoletnich pracowników, którzy nie osiągnęli jeszcze 16 roku życia, jest zabronione. Istnieją jednak wyjątkowe sytuacje, w których można zatrudnić nawet pięciolatka. Rozpatrzmy więc, kto i na jakich zasadach może to zrobić. Wynikający z art. 190 § 2 K.p. zakaz zatrudniania małoletnich ma ...
-
Dla kogo i kiedy zasiłek macierzyński?
Zasady przyznawania zasiłku macierzyńskiego zostały uregulowane w ustawie z 25.6.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005r. Nr 31, poz. 267 ze zm.). Ubezpieczona Prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje, bez okresu wyczekiwania, ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia ...
-
Podnoszenie kwalifikacji a obowiązki pracodawcy
Jeżeli pracownik chce podnosić swoje kwalifikacje, pracodawca powinien mu to ułatwić. Nie oznacza to jednak, że przełożony ma obowiązek stwarzać warunki do osiągania określonych kwalifikacji. Szef może również sam zdecydować o skierowaniu podwładnego na szkolenie. W obu przypadkach na przełożonym ciążą (lub mogą ciążyć) pewne obowiązki. Rozpatrzmy ...
-
Kodeks pracy a obowiązki kierownika w zakresie BHP
W gestii pracodawcy leży zapewnienie pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Obowiązek ten wynika nie tylko z Kodeksu pracy, ale i z Konstytucji RP (art. 66). Do szczególnej dbałości o bhp zobligowany jest jednak nie tylko szef. Przepisy zobowiązują do tego również osoby, które kierują pracownikami. Kodeks pracy nie definiuje ...
-
Przejście na emeryturę: jak rozwiązać umowę o pracę?
Czy są jakieś uregulowania dotyczące rozwiązania umowy w związku z przejściem pracownika na emeryturę, czy jest to wyłącznie kwestia uzgodnienia między pracownikiem a pracodawcą? Czy uzgodniony termin przejścia na emeryturę trzeba zawrzeć w porozumieniu stron rozwiązującym umowę o pracę? Co powinno znaleźć się w treści takiego porozumienia? Zdarza ...
-
Czym jest czas pracy i co się do niego wlicza?
Do czasu pracy wlicza się nie tylko okres faktycznego świadczenia pracy ale również pewne okresy, w trakcie których pracownik wprawdzie nie wykonuje swoich zwykłych obowiązków, a mimo to pozostaje w dyspozycji pracodawcy. Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym ...
-
Kara porządkowa: jedno naruszenie - jedna sankcja
Rozpatrzmy następującą sytuację: pracownik opuścił pracę, nie usprawiedliwiając nieobecności. W związku z tym szef wymierzył mu karę porządkową (naganę) za naruszenie obowiązków pracowniczych. Za ten sam czyn ukarał go dodatkowo karą pieniężną w wysokości jednodniowego wynagrodzenia. Co więcej, o ukaraniu poinformował innych pracowników. Czy miał ...