-
Premia czy nagroda dla pracownika?
Pracodawca za wzorową i przykładną pracę pracownika ma możliwość przyznania gwarantowanej premii lub uznaniowej nagrody. System premiowania pracownika ma dwojaki i odmienny charakter. Niemniej jednak w praktyce bardzo często występują problemy z kwalifikacją prawną tych świadczeń. Pracodawcy premie nazywają nagrodami a nagrody premiami uznaniowymi ...
-
Niepełny etat a praca w sobotę
Rozważmy następujący przypadek: pracownik jest zatrudniony na 3/4 etatu. Czasami jest konieczne, aby przyszedł do pracy w sobotę na 8 godzin (normalnie przychodzi na 6 godzin). Czy za sobotę trzeba mu oddać dzień wolny? Jak należy wynagradzać pracę w sobotę - czy w skali 1-miesięcznego okresu rozliczeniowego, jaki stosujemy, pracownikowi należy ...
-
Archiwizacja dokumentacji pracowniczej - przepisy
Obowiązek prowadzenia akt osobowych pracownika oraz innej dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy wynika wprost z przepisów KP. Ustawodawca nakładając na pracodawcę obowiązek prowadzenia takiej dokumentacji wymaga jednocześnie aby była ona prowadzona w warunkach niegrożących uszkodzeniem lub zniszczeniem (art. 94, pkt 9a i 9b KP). ...
-
Przerwanie urlopu pracownika: obowiązek czy możliwość?
Rozpatrzmy następujący przypadek: pracownica otrzymała zwolnienie lekarskie z powodu chorego dziecka. W tym czasie przebywała na urlopie wypoczynkowym. Czy takie zwolnienie automatycznie przerywa rozpoczęty przez nią urlop? Jeśli nie, to czy pracodawca może sam, na prośbę pracownicy, przerwać urlop i pozwolić jej pójść na zwolnienie? Zwolnienie na ...
-
Systemy czasu pracy - charakterystyka
System czasu pracy to sposób organizacji czasu pracy pracownika obejmujący wymiar czasu pracy, maksymalną długość okresu rozliczeniowego, sposób rozliczania czasu pracy i jego rozkład, tryb wprowadzania danego systemu. Podstawowy system czasu pracy Podstawową i najprostszą formą organizacji czasu pracy jest praca przez 8 godzin na dobę i ...
-
Ewidencja czasu pracy nie zawsze taka sama
Według przepisów prawa pracy, do bezwzględnych obowiązków pracodawcy należy ewidencjonowanie czasu pracy zatrudnionych pracowników. Brak ewidencji lub jej nieprawidłowe prowadzenie stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracowniczym. Z kolei art. 149 § 2 k.p wskazuje, że pracodawca w stosunku do pracowników w nim wymienionych nie ma obowiązku ...
-
Różne wyznania religijne a dni wolne od pracy
Pracodawca jest zobowiązany zagwarantować pracownikom, aby niedziele i święta były dla nich dniami wolnymi od pracy (art. 1519 kp). Oczywiście, jeśli praca u niego w te dni nie jest dozwolona (por. a contrario art. 15110 kp). Listy świąt nie układa sam pracodawca. Zawiera ją art. 1 ustawy o dniach wolnych od pracy. Znajdują się na niej święta ...
-
Indywidualny rozkład czasu pracy
Przepisy Kodeksu pracy dają pracodawcom możliwość elastycznego organizowania czasu pracy poprzez udostępnienie różnych systemów i rozkładów czasu pracy. Wśród podanych przez k.p. rozwiązań prawnych dotyczących czasu pracy, występuje również taki, który może być zaproponowany przez pracownika i dostosowany odpowiednio do jego potrzeb. Jest to ...
-
Niepodpisany zakres obowiązków a zwolnienie pracownika
Pracownik nie chce podpisać zakresu czynności do swojego stanowiska pracy, ponieważ nie zgadza się na punkt "i inne czynności nie wymienione w zakresie obowiązków". Czy można ten zapis zamieścić w zakresie? Zapis o wykonywaniu innych czynności, nie wymienionych w zakresie obowiązków, może zostać w nim zamieszczony. Sama odmowa podpisania takiego ...
-
Praca przy monitorze a okulary korekcyjne
Kwestię zapewnienia okularów korygujących wzrok pracownikom obsługującym monitory ekranowe reguluje rozp. MPiPS z 1.12.1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz.U. Nr 148, poz. 973), wydane na podstawie art. 23715 § 1 KP. Rozp. to wprowadza do prawa polskiego dyrektywę Wspólnot ...
-
Kogo obejmuje ochrona przedemerytalna?
Ustawodawca planuje ograniczyć prawo do wcześniejszych emerytur. Jednak jeszcze zanim to zrobi, warto sprawdzić zasady ochrony przedemerytalnej. Pracodawcy często popełniają bowiem poważne błędy... Kto jest chroniony? Od kiedy? Do kiedy? To tylko przykłady pytań, na które odpowiedź znajdziesz poniżej. Nie możesz wypowiedzieć umowy o pracę ...
-
Wypowiedzenie umowy a świadczenia z FGŚP
Zgodnie z kodeksem pracy do szczególnych obowiązków pracodawcy należy terminowe i prawidłowe wypłacanie wynagrodzenia swoim pracownikom. Toteż w przypadku, kiedy pracodawca nie wypłaca w wyznaczonym czasie pensji, pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia. Dodatkowo takie rozwiązanie umowy nie ma wpływu na uprawnienie pracownika do ...
-
Odwołanie pracownika z urlopu wychowawczego
Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym ma możliwość podjęcia w tym czasie pracy zarobkowej u dotychczasowego lub nowego pracodawcy. Może również otworzyć własną działalność gospodarczą, a także rozpocząć naukę lub odbyć szkolenie. Nie może jednak dojść do sytuacji, w której zaprzestałaby ona sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, gdyż ...
-
Wynagrodzenie za dyżury
Pragmatyki urzędnicze nie przewidują szczególnych uregulowań dotyczących wyznaczania dyżurów ani zasad ustalania wynagrodzenia za czas pełnienia dyżuru przez pracowników sfery budżetowej. Dlatego też w sprawach związanych z dyżurem należy kierować się regulacjami KP. Zgodnie z KP dyżurem jest pozostawanie przez pracownika w gotowości do ...
-
Zwolnienie dyscyplinarne w okresie wypowiedzenia?
Według przepisów kodeksu pracy pracodawca, który rozwiązał z pracownikiem umowę o pracę za wypowiedzeniem, ma też prawo rozwiązać z nim tę umowę w trybie natychmiastowym (bez wypowiedzenia). W sytuacji niezgodnego z prawem zwolnienia w trybie natychmiastowym w okresie wypowiedzenia pracownikowi nie przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na ...
-
Limit nadgodzin - co do niego wliczać?
W trakcie roku kalendarzowego pracownik może przepracować tylko określoną liczbę godzin nadliczbowych wynikających ze szczególnych potrzeb pracodawcy. Liczba ta wynosi 150 godzin, ale w regulaminie pracy lub układzie zbiorowym można ją powiększyć maksymalnie do 416 godzin (52 tygodnie w roku x 8 dopuszczalnych nadgodzin w tygodniu). Oddanie czasu ...
-
Płatne zwolnienie na opiekę nad dzieckiem - porady
Pracownik, który wychowuje 1 lub więcej dzieci w wieku do lat 14, ma prawo do 2 dni płatnego zwolnienia w ciągu każdego roku kalendarzowego (o ile drugi rodzic nie skorzysta z tego prawa). Zdawałoby się: wszystko jasne. A jednak diabeł tkwi w szczegółach! Dowiedz się jak, uniknąć błędów. 1. Zwolnienie nie przechodzi na kolejny rok 2 dni „opieki ...
-
Jakie badania lekarskie pracowników?
Badania profilaktyczne są bardzo ważnym elementem każdego stosunku pracy. Są one przeprowadzane przed rozpoczęciem pracy na danym stanowisku, w okresie jej wykonywania, ale mogą mieć miejsce także po rozwiązaniu umowy o pracę. Jakie wyróżniamy rodzaje badań i kto ponosi koszty związane z ich przeprowadzeniem? Zgodnie z art. 229 § 4 K. p. ...
-
Składniki wynagrodzenia: premia czy nagroda?
Warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą ustalają układy zbiorowe pracy, regulaminy wynagradzania, a także indywidualne umowy o pracę. Warunki wynagradzania za pracę to całokształt sytuacji prawnej pracownika w zakresie wynagrodzenia za pracę, a przede wszystkim zasady nabywania prawa, ustalania wysokości i ...
-
Zaświadczenie o niekaralności pracownika
Podczas zatrudniania nowego pracownika, pracodawca wymaga od niego przedstawienia różnych dokumentów, dowodzących posiadanie odpowiedniego wykształcenia, doświadczenia i umiejętności. Niekiedy kandydat do pracy zmuszony jest do przedłożenia dodatkowego pisma, jakim jest zaświadczenie o niekaralności. Od czego jest to uzależnione i na jakich ...
-
Rodzaje i czas trwania umowy o pracę
Kodeks pracy wprowadził w art. 25 podział umów o pracę na rodzaje (odmiany), według kryteriów czasu trwania stosunku pracy oraz spełnienia przez nie dodatkowych celów. Stąd rozróżnienie terminowych (na okres próbny, czas określony i czas wykonania określonej pracy, i na czas zastępstwa) oraz bezterminowych (na czas nieokreślony). Powyższy katalog ...
-
Na czym polega akordowy system wynagradzania?
System akordowy to nie system czasu pracy, a system wynagradzania pracownika. W związku z tym do pracowników pracujących "na akord" stosuje się wszystkie przepisy dotyczące czasu pracy z 8-godzinną normą dobową i 40-godzinną normą tygodniowa włącznie! Fakt, że pracownik pracuje w systemie akordowym oznacza, że wysokość jego wynagrodzenia ...
-
Umowy cywilnoprawne: zasady zatrudniania
Zasada swobody umów i wyboru różnorodnych form zatrudnienia pozwala na sięgnięcie do pozapracowniczych form zatrudnienia, a zwłaszcza umów cywilnoprawnych. Wśród wielu umów przewidzianych w Kodeksie cywilnym najszersze zastosowanie, jako podstawa świadczenia pracy, mogą mieć trzy z nich (źródło: "Prawo pracy i ubezpieczeń społecznych", Wydawnictwo ...
-
Urlop wychowawczy: powrót a obowiązki pracodawcy
Pracownik przebywający na urlopie wychowawczym jest objęty szczególną ochroną. Po jego zakończeniu przysługują mu również pewne uprawnienia, o których musi pamiętać pracodawca. Osobie będącej na urlopie wychowawczym, w okresie od dnia złożenia przez nią wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego do dnia zakończenia tego urlopu pracodawca nie może ...
-
Choroba pracownika a rozwiązanie umowy o pracę
Kodeks pracy przewiduje sytuacje, w których pracodawca, z uwagi na chorobę pracownika, może z nim rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia. Trudniej natomiast jest z takiego powodu rozwiązać umowę za wypowiedzeniem, ale jest to niemożliwe. Jak wskazuje art. 53 k.p., pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z pracownikiem, którego ...
-
Od czego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego?
Do stażu wpływającego na wymiar urlopu wypoczynkowego wlicza się, poza latami nauki i stażem pracy, niektóre okresy zawieszenia trwania stosunku pracy oraz okresy, które nie są co prawda okresami zatrudnienia, ale traktowane są jako równorzędne. Wymiar urlopu wypoczynkowego uzależniony jest przede wszystkim od ogólnego stażu pracy pracownika, ...
-
Wypowiedzenie umowy o pracę: wyroki SN
Pracodawca, wręczając pracownikowi zatrudnionemu na czas nieokreślony oświadczenie o wypowiedzeniu umowy, musi w nim podać sensowne uzasadnienie takiej decyzji. W przeciwnym razie Kodeks pracy przewiduje możliwość przywrócenia pracownika do pracy lub wypłacenia mu odszkodowania. Umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony jest szczególnym rodzajem ...
-
Wypowiedzenie zmieniające
W celu zmiany istotnych warunków umowy o pracę, takich jak wynagrodzenie za pracę czy wymiar czasu pracy, można zastosować tzw. wypowiedzenie zmieniające. Niemożliwe jest jedynie dokonanie w ten sposób zmiany rodzaju umowy. Mianem wypowiedzenia zmieniającego określa się wypowiedzenie warunków pracy i płacy. Jego celem jest przekształcenie obecnego ...
-
Przesunięcie terminu urlopu wypoczynkowego
Urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów, który sporządzany jest przez pracodawcę przy uwzględnieniu wniosków urlopowych pracowników. Czasami dochodzi jednak do sytuacji, że jedna lub druga strona stosunku pracy chce przesunąć zaplanowany wcześniej urlop. Czy i kiedy jest to możliwe? Zgodnie z art. 164 § 1 K. p. przesunięcie terminu ...
-
Odprawa przy zwolnieniu pracownika: kiedy wypłacać?
Odprawę z tytułu rozwiązania umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika musisz wypłacić, gdy spełnione są 3 warunki: twój zakład zatrudnia co najmniej 20 pracowników; wypowiadasz pracownikowi umowę (także gdy zastosowałeś wypowiedzenie zmieniające, a pracownik nie przyjął zaproponowanych warunków) lub gdy umowa rozwiązuje się za ...
-
Umowa zlecenie: szkolenia bhp obowiązkowe?
Rozważmy następujący przypadek: zatrudniamy osobę na podstawie umowy zlecenia. Czy musimy ją poddawać badaniom profilaktycznym (wstępnym i okresowym) oraz szkoleniu bhp? Z przepisów nie wynika wprost obowiązek prowadzenia szkoleń bhp i profilaktycznych badań lekarskich dla zleceniobiorców. Pracodawca może jednak, z uwagi na istniejące zagrożenia, ...
-
Urlop wychowawczy czy obniżenie wymiaru czasu pracy?
Pracownik ma prawo do alternatywnego wykorzystania urlopu wychowawczego i obniżenia wymiaru czasu pracy. W tym celu musi złożyć odpowiedni wniosek u pracodawcy oraz ustalić kwestie związane m.in. z wysokością wynagrodzenia, pracą nadliczbową i nowymi godzinami pracy. Należy pamiętać, że aby można było korzystać z tego prawa trzeba przestrzegać ...
-
Urlop na żądanie: kiedy można zgłosić?
Pracownik może zgłosić urlop na żądanie nawet na dwie godziny przed zakończeniem pracy w danym dniu - tak stwierdził Sąd Najwyższy 7 lutego 2008 r. (II PK 162/07). Sprawa rozpatrywana przez sąd dotyczyła pracownika, który wysłał do przełożonego e-mail z prośbą o udzielenie na kolejne dni dwóch dni urlopu na żądanie w związku z tym, że zachorowała ...
-
Dzień wolny a doba pracownicza: interpretacje
Przepisy Kodeksu pracy nakładają na pracodawcę obowiązek udzielenia pracownikowi dnia wolnego, np. za pracę w dniu wolnym z tytułu 5-dniowego tygodnia pracy, w niedzielę lub święto. Kwestia w teorii prosta, jednak co w praktyce oznacza termin "dzień wolny"? Czy są to 24 godziny od zakończenia pracy przez pracownika, czy może 24 godziny od ...
-
Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP
Obowiązki w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, jakie ciążą na każdym pracodawcy są dużo obszerniejsze niż zadania zakładowej służby bhp (pracownika, któremu powierzono pełnienie zadań tej służby, czy specjalisty spoza zakładu pracy). Podstawowym obowiązkiem, jaki w tym względzie nakłada na pracodawcę Kodeks pracy (tj. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, ...