Rządowy projekt ustawy budżetowej na rok 2016
Rządowy projekt ustawy budżetowej na rok 2016
- Kadencja sejmu: 7
- Nr druku: 3988
- Data wpłynięcia: 2015-09-30
- Uchwalenie: sprawa niezamknięta
3988-uzasadnienie
konfliktu może przełożyć się jednak na znaczący wzrost zawirowań na światowych rynkach
finansowych i surowcowych. Nie można wykluczyć również wprowadzenia przez stronę
rosyjską ograniczeń w imporcie na kolejne grupy towarów.
Materializacja negatywnych czynników ryzyka dla prognozy wzrostu w Uź skutkować może
zmianą założeń dotyczących kształtowania się awersji do ryzyka na międzynarodowych
rynkach finansowych. Ma to z kolei istotne znacznie dla prezentowanej prognozy kursu
walutowego, inflacji, stóp procentowych, czy założeń dotyczących przepływu kapitałów
na międzynarodowych rynkach finansowych. Czynnikiem ryzyka dla realizacji prognozy
inflacji jest również odmienne od założonych kształtowanie się czynników podażowych.
Niższe ceny na rynku surowców i żywności mogą spowodować niższą dynamikę cen
towarów i usług konsumpcyjnych.
2. Kierunki polityki fiskalnej
żłównym celem polityki fiskalnej pozostaje dalsze ograniczanie nierównowagi finansów
publicznych w sposób niezagrażający średniookresowym perspektywom rozwoju kraju. Takie
podejście jest spójne z rekomendacjami Rady źuropejskiej, która uznała, iż konsolidacja
fiskalna przyjazna wzrostowi gospodarczemu jest jednym z priorytetów polityki gospodarczej
krajów Uź. Zapewnienie optymalnego tempa konsolidacji finansów publicznych, przy
jednoczesnej dbałości o zrównoważony wzrost gospodarczy, jest szczególnie ważne
w warunkach niepewności dotyczącej sytuacji gospodarczej w strefie euro oraz napięć
geopolitycznych. Zrównoważone finanse publiczne sprzyjają długofalowemu wzrostowi
gospodarczemu i są kluczowym elementem stabilności makroekonomicznej. Z kolei wysoki
deficyt sektora finansów publicznych, poprzez negatywny wpływ na oszczędności krajowe,
wzrost premii za ryzyko kraju, a tym samym wyższy koszt kapitału oraz rosnące koszty
obsługi coraz większego długu, hamująco wpływa na akumulację kapitału i w efekcie
przyczynia się do obniżenia tempa wzrostu potencjalnego PKB.
Obserwowana poprawa stanu finansów państwa była realizowana m.in. dzięki
konsekwentnemu wzmacnianiu dyscypliny fiskalnej z uwzględnieniem wpływu
podejmowanych działań na gospodarkę. 19 czerwca 2015 r. Rada źcofin przyjęła decyzję
o zakończeniu procedury nadmiernego deficytu wobec Polski. Tym samym Polska
zredukowała nadmierny deficyt o rok wcześniej niż było to rekomendowane przez Radę,
co świadczy o skuteczności przyjętej strategi konsolidacji i podejmowanych działań.
W 2014 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w Polsce wyniósł 3,2% PKB,
a przekroczenie wartości referencyjnej wynoszącej 3% PKB wynikało wyłącznie
z poniesionego w tym roku kosztu wdrożenia systemowej reformy emerytalnej z 1999 r.
(0,4% PKB). Dług sektora osiągnął natomiast 50,1% PKB, znacznie poniżej wartości
referencyjnej wynoszącej 60% PKB.
12
Ograniczenie deficytu jest głównie efektem działań podjętych po stronie wydatkowej.
Oprócz wzmocnienia dyscypliny wydatkowej podjęto szereg aktywności wspierających
stronę dochodową. Na podstawie dokonanej diagnozy najistotniejszych problemów
w obszarze przestrzegania przepisów podatkowych (tax compliance) i efektywności
administracji podatkowej, przygotowano plan działań, który przedstawiony został
w dokumencie pod tytułem „Działania zwiększające stopień przestrzegania przepisów
podatkowych i poprawiające efektywność administracji podatkowej w latach 2014-2017”.
Działania te są sukcesywnie wdrażane.
Zakończenie procedury nadmiernego deficytu oznacza możliwość kształtowania polityki
fiskalnej w sposób bardziej elastyczny, choć wciąż w ramach ograniczeń wynikających
z prawa krajowego i unijnego, w szczególności stabilizującej reguły wydatkowej oraz
wynikających z części prewencyjnej Paktu Stabilności i Wzrostu wymogów ścieżki
prowadzącej do średniookresowego celu budżetowego(MTO). Kolejne lata będą więc
zorientowane na osiągnięcie przez Polskę deficytu strukturalnego na poziomie 1% PKB,
czemu będzie sprzyjać stabilizująca reguła wydatkowa. Zgodnie z art. 112aa ustawy
o finansach publicznych, poziom skonsolidowanych wydatków budżetu państwa, Żunduszu
Ubezpieczeń Społecznych, Żunduszu źmerytur Pomostowych, funduszy utworzonych,
powierzonych lub przekazanych BżK, funduszy zarządzanych przez Prezesa Kasy
Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Żunduszu Pracy i rachunków o których mowa
w art. 223, 163 i 11a ustawy o finansach publicznych z wyłączeniem wydatków w pełni
finansowanych środkami z bezzwrotnej pomocy unijnej i EFTA w 2016 r. będzie po raz
kolejny z góry ograniczony przez nieprzekraczalny limit wydatków (por. rozdział V Wydatki
budżetu państwa).
13
Rozdział I
Przewidywane wykonanie budżetu państwa w 2015 r.
W ustawie budżetowej na rok 2015 z dnia 15 stycznia 2015 r. w zakresie środków
krajowych zaplanowano:
-
łączną kwotę podatkowych i niepodatkowych dochodów budżetu państwa w kwocie
297.197.818 tys. złś
-
łączną kwotę wydatków budżetu państwa w wysokości 343.277.818 tys. złś
-
deficyt budżetu państwa na dzień 31 grudnia 2015 r. na kwotę nie większą
niż 46.080.000 tys. zł.
Natomiast w budżecie środków europejskich ustalono:
-
łączną kwotę dochodów w wysokości 77.842.493 tys. złś
-
łączną kwotę wydatków w wysokości 81.277.996 tys. złś
-
deficyt budżetu środków europejskich w wysokości 3.435.503 tys. zł.
Dochody, wydatki, deficyt
Z uwagi na stosunkowo korzystną sytuację w sferze realnej oraz utrzymanie
pozytywnych tendencji na rynku pracy przewiduje się, że wpływy z podatków PIT oraz CIT
zostaną osiągnięte na poziomie wyższym niż przewidywano w ustawie budżetowej
na 2015 r.
W przypadku podatku akcyzowego, na który ze względu na kwotowy charakter stawek,
wpływ ma głównie ilość, a nie wartość sprzedanych towarów akcyzowych, przewiduje się,
że dochody zgromadzone przez budżet w roku bieżącym będą na poziomie zbliżonym
do poziomu prognozowanego w ustawie budżetowej na 2015 r.
W pierwszych miesiącach 2015 r. dynamika wpływów z podatku VAT była ujemna,
co po części było spowodowane negatywnymi tendencjami w zakresie cen dóbr i usług
konsumpcyjnych. Według żUS w I półroczu br. mieliśmy do czynienia z deflacją (spadkiem
cen). W I półroczu br. osiągnęła ona poziom 1,2% w ujęciu rocznym. Spadek cen w sposób
negatywny oddziaływał na nominalną wielkość bazy podatku VAT, a co za tym idzie
na wielkości samego podatku. Ustawa budżetowa na 2015 r. została sporządzona w oparciu
o scenariusz makroekonomiczny, który zakładał wzrost cen w br. w tempie 1,2% w ujęciu
średniorocznym.
Na poziom dochodów z podatku VAT w 2015 r. wpływ mają czynniki o charakterze
systemowym. Jako jeden z najważniejszych należy wymienić wprowadzenie nowych
przepisów, które umożliwiły przedsiębiorcom posiadającym status podmiotu upoważnionego
15
(AEO) do rozliczania VAT z importu spoza Uź bezpośrednio na deklaracji podatkowej –
podobnie jak ma to miejsce w przypadku importu z krajów członkowskich – czyli nabycia
wewnątrzwspólnotowego. Nowe przepisy wprowadzono w dniu 1 stycznia 2015 r. ustawą
o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej.
Zarówno uwarunkowania makroekonomiczne oraz negatywny efekt zmian systemowych
powodują, że aktualnie prognozowane wpływy z podatku VAT w 2015 r. są znacząco niższe
od tych prognozowanych w ustawie budżetowej na 2015 r.
Z kolei dochody niepodatkowe w 2015 r. ukształtują się na poziomie wyższym
od prognozowanego w ustawie budżetowej, co wynika z wyższych wpływów w kategorii
dochody jednostek budżetowych i inne dochody niepodatkowe, w szczególności dochodów
z tytułu rezerwacji częstotliwości (tzw. dywidenda cyfrowa).
Przewiduje się, iż dochody w 2015 r. zostaną zrealizowane w kwocie o około 5,8 mld zł
niższej od zaplanowanej w ustawie budżetowej. Analogicznie jak w latach ubiegłych niższa
będzie realizacja wydatków budżetowych, z uwagi na powstanie tzw. „naturalnych
oszczędności” powstających przy realizacji każdego budżetu (m.in. zmiany
w harmonogramach realizacji projektów, oszczędności powstające w wyniku
przeprowadzonych postępowań przetargowych). Przewiduje się, że deficyt budżetu państwa
ukształtuje się na poziomie zbliżonym do zaplanowanego w ustawie budżetowej.
Finansowanie
Planuje się, że finansowanie krajowe potrzeb pożyczkowych netto ukształtuje się
na poziomie 41.174,8 mln zł, a finansowanie zagraniczne na poziomie 16.803,0 mln zł.
Finansowanie krajowe
Na finansowanie krajowe w wysokości 41.174,8 mln zł złożą się następujące pozycjeŚ
a) dodatnie saldo z tytułu sprzedaży i wykupu skarbowych papierów wartościowych
w wysokości 36.702,0 mln złś
b) dodatnie saldo środków pozostających na rachunkach budżetu państwa na początek
i koniec roku w wysokości 4.472,7 mln zł.
Na saldo z tytułu skarbowych papierów wartościowych złożą się następujące pozycjeŚ
a) zerowe saldo sprzedaży i wykupu bonów skarbowychś
b) dodatnie saldo sprzedaży i wykupu obligacji rynkowych w wysokości 36.568,5 mln zł
będące wynikiemŚ
dodatniego salda w obligacjach zmiennoprocentowych w wysokości 19.868,6 mln zł,
16
dodatniego salda w obligacjach stałoprocentowych w wysokości 16.699,9 mln zł,
c) dodatnie saldo sprzedaży i wykupu obligacji oszczędnościowych w wysokości
133,5 mln zł.
Finansowanie zagraniczne
Na finansowanie zagraniczne w wysokości 16.803,0 mln zł złożą się następujące
pozycje:
a) dodatnie saldo emisji i wykupu obligacji skarbowych wyemitowanych na
międzynarodowych rynkach finansowych w wysokości 197,7 mln złś
b) dodatnie saldo kredytów otrzymanych w wysokości 4.460,9 mln złś
c) dodatnie saldo przepływów związanych z rachunkiem walutowym w wysokości
12.144,4 mln zł.
17
finansowych i surowcowych. Nie można wykluczyć również wprowadzenia przez stronę
rosyjską ograniczeń w imporcie na kolejne grupy towarów.
Materializacja negatywnych czynników ryzyka dla prognozy wzrostu w Uź skutkować może
zmianą założeń dotyczących kształtowania się awersji do ryzyka na międzynarodowych
rynkach finansowych. Ma to z kolei istotne znacznie dla prezentowanej prognozy kursu
walutowego, inflacji, stóp procentowych, czy założeń dotyczących przepływu kapitałów
na międzynarodowych rynkach finansowych. Czynnikiem ryzyka dla realizacji prognozy
inflacji jest również odmienne od założonych kształtowanie się czynników podażowych.
Niższe ceny na rynku surowców i żywności mogą spowodować niższą dynamikę cen
towarów i usług konsumpcyjnych.
2. Kierunki polityki fiskalnej
żłównym celem polityki fiskalnej pozostaje dalsze ograniczanie nierównowagi finansów
publicznych w sposób niezagrażający średniookresowym perspektywom rozwoju kraju. Takie
podejście jest spójne z rekomendacjami Rady źuropejskiej, która uznała, iż konsolidacja
fiskalna przyjazna wzrostowi gospodarczemu jest jednym z priorytetów polityki gospodarczej
krajów Uź. Zapewnienie optymalnego tempa konsolidacji finansów publicznych, przy
jednoczesnej dbałości o zrównoważony wzrost gospodarczy, jest szczególnie ważne
w warunkach niepewności dotyczącej sytuacji gospodarczej w strefie euro oraz napięć
geopolitycznych. Zrównoważone finanse publiczne sprzyjają długofalowemu wzrostowi
gospodarczemu i są kluczowym elementem stabilności makroekonomicznej. Z kolei wysoki
deficyt sektora finansów publicznych, poprzez negatywny wpływ na oszczędności krajowe,
wzrost premii za ryzyko kraju, a tym samym wyższy koszt kapitału oraz rosnące koszty
obsługi coraz większego długu, hamująco wpływa na akumulację kapitału i w efekcie
przyczynia się do obniżenia tempa wzrostu potencjalnego PKB.
Obserwowana poprawa stanu finansów państwa była realizowana m.in. dzięki
konsekwentnemu wzmacnianiu dyscypliny fiskalnej z uwzględnieniem wpływu
podejmowanych działań na gospodarkę. 19 czerwca 2015 r. Rada źcofin przyjęła decyzję
o zakończeniu procedury nadmiernego deficytu wobec Polski. Tym samym Polska
zredukowała nadmierny deficyt o rok wcześniej niż było to rekomendowane przez Radę,
co świadczy o skuteczności przyjętej strategi konsolidacji i podejmowanych działań.
W 2014 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w Polsce wyniósł 3,2% PKB,
a przekroczenie wartości referencyjnej wynoszącej 3% PKB wynikało wyłącznie
z poniesionego w tym roku kosztu wdrożenia systemowej reformy emerytalnej z 1999 r.
(0,4% PKB). Dług sektora osiągnął natomiast 50,1% PKB, znacznie poniżej wartości
referencyjnej wynoszącej 60% PKB.
12
Ograniczenie deficytu jest głównie efektem działań podjętych po stronie wydatkowej.
Oprócz wzmocnienia dyscypliny wydatkowej podjęto szereg aktywności wspierających
stronę dochodową. Na podstawie dokonanej diagnozy najistotniejszych problemów
w obszarze przestrzegania przepisów podatkowych (tax compliance) i efektywności
administracji podatkowej, przygotowano plan działań, który przedstawiony został
w dokumencie pod tytułem „Działania zwiększające stopień przestrzegania przepisów
podatkowych i poprawiające efektywność administracji podatkowej w latach 2014-2017”.
Działania te są sukcesywnie wdrażane.
Zakończenie procedury nadmiernego deficytu oznacza możliwość kształtowania polityki
fiskalnej w sposób bardziej elastyczny, choć wciąż w ramach ograniczeń wynikających
z prawa krajowego i unijnego, w szczególności stabilizującej reguły wydatkowej oraz
wynikających z części prewencyjnej Paktu Stabilności i Wzrostu wymogów ścieżki
prowadzącej do średniookresowego celu budżetowego(MTO). Kolejne lata będą więc
zorientowane na osiągnięcie przez Polskę deficytu strukturalnego na poziomie 1% PKB,
czemu będzie sprzyjać stabilizująca reguła wydatkowa. Zgodnie z art. 112aa ustawy
o finansach publicznych, poziom skonsolidowanych wydatków budżetu państwa, Żunduszu
Ubezpieczeń Społecznych, Żunduszu źmerytur Pomostowych, funduszy utworzonych,
powierzonych lub przekazanych BżK, funduszy zarządzanych przez Prezesa Kasy
Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Żunduszu Pracy i rachunków o których mowa
w art. 223, 163 i 11a ustawy o finansach publicznych z wyłączeniem wydatków w pełni
finansowanych środkami z bezzwrotnej pomocy unijnej i EFTA w 2016 r. będzie po raz
kolejny z góry ograniczony przez nieprzekraczalny limit wydatków (por. rozdział V Wydatki
budżetu państwa).
13
Rozdział I
Przewidywane wykonanie budżetu państwa w 2015 r.
W ustawie budżetowej na rok 2015 z dnia 15 stycznia 2015 r. w zakresie środków
krajowych zaplanowano:
-
łączną kwotę podatkowych i niepodatkowych dochodów budżetu państwa w kwocie
297.197.818 tys. złś
-
łączną kwotę wydatków budżetu państwa w wysokości 343.277.818 tys. złś
-
deficyt budżetu państwa na dzień 31 grudnia 2015 r. na kwotę nie większą
niż 46.080.000 tys. zł.
Natomiast w budżecie środków europejskich ustalono:
-
łączną kwotę dochodów w wysokości 77.842.493 tys. złś
-
łączną kwotę wydatków w wysokości 81.277.996 tys. złś
-
deficyt budżetu środków europejskich w wysokości 3.435.503 tys. zł.
Dochody, wydatki, deficyt
Z uwagi na stosunkowo korzystną sytuację w sferze realnej oraz utrzymanie
pozytywnych tendencji na rynku pracy przewiduje się, że wpływy z podatków PIT oraz CIT
zostaną osiągnięte na poziomie wyższym niż przewidywano w ustawie budżetowej
na 2015 r.
W przypadku podatku akcyzowego, na który ze względu na kwotowy charakter stawek,
wpływ ma głównie ilość, a nie wartość sprzedanych towarów akcyzowych, przewiduje się,
że dochody zgromadzone przez budżet w roku bieżącym będą na poziomie zbliżonym
do poziomu prognozowanego w ustawie budżetowej na 2015 r.
W pierwszych miesiącach 2015 r. dynamika wpływów z podatku VAT była ujemna,
co po części było spowodowane negatywnymi tendencjami w zakresie cen dóbr i usług
konsumpcyjnych. Według żUS w I półroczu br. mieliśmy do czynienia z deflacją (spadkiem
cen). W I półroczu br. osiągnęła ona poziom 1,2% w ujęciu rocznym. Spadek cen w sposób
negatywny oddziaływał na nominalną wielkość bazy podatku VAT, a co za tym idzie
na wielkości samego podatku. Ustawa budżetowa na 2015 r. została sporządzona w oparciu
o scenariusz makroekonomiczny, który zakładał wzrost cen w br. w tempie 1,2% w ujęciu
średniorocznym.
Na poziom dochodów z podatku VAT w 2015 r. wpływ mają czynniki o charakterze
systemowym. Jako jeden z najważniejszych należy wymienić wprowadzenie nowych
przepisów, które umożliwiły przedsiębiorcom posiadającym status podmiotu upoważnionego
15
(AEO) do rozliczania VAT z importu spoza Uź bezpośrednio na deklaracji podatkowej –
podobnie jak ma to miejsce w przypadku importu z krajów członkowskich – czyli nabycia
wewnątrzwspólnotowego. Nowe przepisy wprowadzono w dniu 1 stycznia 2015 r. ustawą
o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej.
Zarówno uwarunkowania makroekonomiczne oraz negatywny efekt zmian systemowych
powodują, że aktualnie prognozowane wpływy z podatku VAT w 2015 r. są znacząco niższe
od tych prognozowanych w ustawie budżetowej na 2015 r.
Z kolei dochody niepodatkowe w 2015 r. ukształtują się na poziomie wyższym
od prognozowanego w ustawie budżetowej, co wynika z wyższych wpływów w kategorii
dochody jednostek budżetowych i inne dochody niepodatkowe, w szczególności dochodów
z tytułu rezerwacji częstotliwości (tzw. dywidenda cyfrowa).
Przewiduje się, iż dochody w 2015 r. zostaną zrealizowane w kwocie o około 5,8 mld zł
niższej od zaplanowanej w ustawie budżetowej. Analogicznie jak w latach ubiegłych niższa
będzie realizacja wydatków budżetowych, z uwagi na powstanie tzw. „naturalnych
oszczędności” powstających przy realizacji każdego budżetu (m.in. zmiany
w harmonogramach realizacji projektów, oszczędności powstające w wyniku
przeprowadzonych postępowań przetargowych). Przewiduje się, że deficyt budżetu państwa
ukształtuje się na poziomie zbliżonym do zaplanowanego w ustawie budżetowej.
Finansowanie
Planuje się, że finansowanie krajowe potrzeb pożyczkowych netto ukształtuje się
na poziomie 41.174,8 mln zł, a finansowanie zagraniczne na poziomie 16.803,0 mln zł.
Finansowanie krajowe
Na finansowanie krajowe w wysokości 41.174,8 mln zł złożą się następujące pozycjeŚ
a) dodatnie saldo z tytułu sprzedaży i wykupu skarbowych papierów wartościowych
w wysokości 36.702,0 mln złś
b) dodatnie saldo środków pozostających na rachunkach budżetu państwa na początek
i koniec roku w wysokości 4.472,7 mln zł.
Na saldo z tytułu skarbowych papierów wartościowych złożą się następujące pozycjeŚ
a) zerowe saldo sprzedaży i wykupu bonów skarbowychś
b) dodatnie saldo sprzedaży i wykupu obligacji rynkowych w wysokości 36.568,5 mln zł
będące wynikiemŚ
dodatniego salda w obligacjach zmiennoprocentowych w wysokości 19.868,6 mln zł,
16
dodatniego salda w obligacjach stałoprocentowych w wysokości 16.699,9 mln zł,
c) dodatnie saldo sprzedaży i wykupu obligacji oszczędnościowych w wysokości
133,5 mln zł.
Finansowanie zagraniczne
Na finansowanie zagraniczne w wysokości 16.803,0 mln zł złożą się następujące
pozycje:
a) dodatnie saldo emisji i wykupu obligacji skarbowych wyemitowanych na
międzynarodowych rynkach finansowych w wysokości 197,7 mln złś
b) dodatnie saldo kredytów otrzymanych w wysokości 4.460,9 mln złś
c) dodatnie saldo przepływów związanych z rachunkiem walutowym w wysokości
12.144,4 mln zł.
17
Dokumenty związane z tym projektem:
-
3988
› Pobierz plik
-
3988-strategia
› Pobierz plik
-
3988-trzyletni-plan
› Pobierz plik
-
3988-uklad-zadaniowy
› Pobierz plik
-
3988-uzasadnienie
› Pobierz plik