Umowa zlecenie może okazać się umową o pracę
2009-03-26 14:03
Przeczytaj także: Umowa o pracę. Czy na pewno lepsza niż zlecenie?
Stosownie do art. 2 K.p. stosunek pracy powstaje na skutek:- umowy o pracę,
- powołania,
- wyboru,
- mianowania,
- zawarcia spółdzielczej umowy o pracę.
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania określonego rodzaju pracy na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, pracodawca natomiast zobligowany jest do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem (art. 22 § 1 K.p.).
W orzecznictwie wskazuje się, że do głównych cech, na podstawie których można odróżnić stosunek pracy od stosunków opartych na innych umowach, należy m.in. zasada podporządkowania pracodawcy i odpłatności, obowiązek osobistego wykonywania pracy oraz fakt, że ryzyko przedsięwzięcia obarcza jedynie zatrudniającego
Jednocześnie ustawodawca zastrzega również, że zatrudnienie w wyżej określonych warunkach jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, niezależnie od nazwy zawartej przez strony umowy (art. 22 § 11 K.p.). Co więcej, zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy jest niedopuszczalne.
Dla rozsądzenia, czy pracownik pozostaje w stosunku pracy czy też innym (np. umowa o dzieło, umowa zlecenia, umowa agencyjna), kluczowe znaczenie ma zatem charakter stosunku łączącego go z pracodawcą i treść zawartej umowy, a nie jej nazwa.
Jeżeli więc zawarta z firmą umowa cywilnoprawna posiada cechy właściwe umowie o pracę, pracownikowi przysługuje roszczenie o ustalenie, że łącząca go z pracodawcą umowa zlecenie jest w istocie stosunkiem pracy. W postępowaniu przed sądem zatrudniony musi jednak wykazać obecność tych cech, a więc dowieść, że miało miejsce osobiste wykonywanie pracy, podporządkowanie pracownika (praca w miejscu i czasie określonym przez szefa i pod jego kierownictwem), a także, że obciążony ryzykiem przedsięwzięcia był wyłącznie podmiot zatrudniający.
W opinii SN
Kwestia zakwalifikowania umowy cywilnoprawnej jako umowy o pracę często była przedmiotem rozważań SN. I tak np. w wyroku z 25 kwietnia 1997 r. (II UKN 67/97, OSNAPiUS 1998, Nr 2, poz. 57) sąd uznał, że nazwanie umowy „umową zlecenia” nie jest przeszkodą, która uniemożliwia zakwalifikowanie jej jako umowy o pracę.
Nazwa umowy pozostaje bez znaczenia, jeśli nawiązany stosunek prawny posiadał cechy wymienione w art. 22 § 1 K.p. (por. wyrok SN z 7 kwietnia 1999 r., I PKN 642/98, OSNAPiUS 2000, Nr 11, poz. 417).
O zatrudnieniu w oparciu o stosunek pracy przesądza wykonywanie pracy zmianowej, dyspozycyjność i podporządkowanie pracodawcy (por. wyrok SN z 11 września 1997 r., II UKN 232/97, OSNAPiUS 1998, Nr 13, poz. 407).
Art. 22 § 11 K.p. nie znajduje zastosowania, jeżeli w łączącym strony stosunku prawnym nie występują elementy typowe dla stosunku pracy, takie jak podporządkowanie pracodawcy i osobiste wykonywanie czynności (por. wyrok SN z 4 grudnia 1997 r., I PKN 394/97, OSNAPiUS 1998, Nr 20, poz. 595).
![Konsekwencje w ZUS gdy umowa o dzieło to zlecenie [© fotogestoeber - Fotolia.com] Konsekwencje w ZUS gdy umowa o dzieło to zlecenie](https://s3.egospodarka.pl/grafika2/umowa-o-dzielo/Konsekwencje-w-ZUS-gdy-umowa-o-dzielo-to-zlecenie-101036-150x100crop.jpg)
oprac. : Aleksandra Baranowska-Skimina / eGospodarka.pl
Przeczytaj także
-
Umowa zlecenie: obowiązki zleceniobiorcy a bhp
-
Koszt zatrudnienia pracownika na etat vs współpraca z freelancerem
-
Dorabianie do etatu - co na to prawo i pracodawcy?
-
Umowa o pracę czy B2B?
-
Dochody z umowy o pracę i zlecenia a Polski Ład. Na co zwrócić uwagę w 2022 r.
-
Jak nauczyciel może rozliczyć podatek z udzielania korepetycji?
-
Gotowość do pracy - co to oznacza w prawie pracy?
-
Czy wspólnik większościowy może pozostać pracownikiem spółki?
-
Zastąpienie umowy o pracę innym stosunkiem prawnym coraz trudniejsze